A Journal Of The Plague

Ken je dat gevoel, dat alles om je heen een beetje... anders is? Niet per se slecht, maar gewoon, alsof iemand de filters van de wereld heeft veranderd en nu alles in sepia wordt weergegeven? Nou, dat is een beetje hoe ik me voelde toen ik A Journal of the Plague Year van Daniel Defoe las. Niet dat mijn wijk in lockdown was of dat er mensen dood neervielen op straat (gelukkig!), maar meer dat ik me plots realiseerde dat de pandemie van een paar jaar geleden eigenlijk best wel... Defoe-iaans was.

Defoe's boek, zogezegd een verslag van de pest in Londen in 1665, is zo'n boek dat je eerst met een historische blik bekijkt, en dan ineens denk: "Wacht even, is dit niet gewoon mijn Facebook feed in maart 2020?"

De constante stroom aan "nepnieuws"

Herinner je je nog die tijd dat je tante Gerda elk uur een bericht deelde over hoe je citroenen moest koken om jezelf te beschermen? Of die ene oom die zeker wist dat Bill Gates achter alles zat? Defoe's Londen was net zo. Er waren verhalen over magische drankjes, speciale amuletten, en dokters die beweerden dat ze de pest konden genezen door een vingerhoedje bloed af te tappen. Echt, een vingerhoedje! Ik bedoel, zelfs mijn kat zou meer medisch advies geven.

Defoe, of eigenlijk de naamloze verteller van het verhaal, probeert al die nonsens te ontkrachten met logica en gezond verstand. Maar ja, succes ermee, Defoe! Alsof feiten ooit een kans hebben tegen een goed complottheorie. Dat is net als proberen de zee droog te deppen met een theelepeltje.

De hamstring-van-angst

Die constante dreiging. Je voelt het in je hamstring, die continue spanning. Je weet dat het er is. In Defoe's tijd was het de constante angst voor de pest. Elke hoest, elke vreemde vlek op je huid, elke keer dat de buurman er bleekjes uitzag, kon je potentieel de dood betekenen. Ik herinner me nog dat ik een klein kriebeltje in mijn keel voelde in maart 2020. In mijn hoofd had ik al mijn testament geschreven en afscheid genomen van mijn planten. Overdreven? Misschien. Herkenbaar? Hopelijk!

Het boek beschrijft prachtig hoe angst mensen drijft tot irrationele dingen. Sommigen werden asociaal en egoïstisch, denkend alleen aan hun eigen overleving. Anderen werden juist extreem religieus, in de hoop dat God hen zou sparen. En dan had je de mensen die gewoon maar dronken werden. Klinkt bekend?

De bizarre economie van de crisis

Ah, de economie. Altijd al een beetje raar, maar in crisistijd helemaal. In Defoe's Londen schoten de prijzen van sommige goederen omhoog, terwijl andere waardeloos werden. Pro-tip: niet al je geld in tulpen investeren... oh wacht, verkeerde eeuw. Hetzelfde gold voor mondkapjes en handgel tijdens de pandemie. Ik herinner me nog dat ik €15 betaalde voor een flesje handgel dat er uitzag alsof het rechtstreeks uit een laboratorium van een kwaadaardige wetenschapper kwam.

Tegelijkertijd zagen we een opbloei van bizarre bedrijven. Denk aan de mensen die desinfectieservices aanboden voor absurde bedragen, of de "experts" die online cursussen gaven over hoe je je immuunsysteem kon "boosten" (wat dat ook moge betekenen). Het was een beetje alsof de wereld een grote, dystopische marktplaats was geworden.

De helden van de alledaagsheid

Ondanks alle ellende zijn er ook helden in Defoe's verhaal. Dokters die hun leven riskeren om anderen te helpen, priesters die de zieken bezoeken, en gewone mensen die elkaar steunen. Dit is belangrijk! Ik herinner me nog die buurtapp waarin mensen boodschappen deden voor ouderen, of de talloze berichten van steun en aanmoediging die online circuleerden.

Het zijn juist deze kleine daden van vriendelijkheid en solidariteit die ons door moeilijke tijden slepen. Het laat zien dat zelfs in de meest duistere omstandigheden de menselijke geest in staat is tot onvoorstelbare veerkracht en compassie. En soms, eerlijk is eerlijk, is het genoeg om niet heel de dag in je joggingbroek te blijven rondhangen.

Defoe en het 21ste eeuwse toiletpapier tekort

Misschien wel het meest bizarre aspect van de hele pandemie was het toiletpapier tekort. Serieus, toiletpapier? Waarom toiletpapier? Ik snap nog steeds niet wat mensen dachten. "De wereld staat in brand, ik ga snel nog even vijftig rollen toiletpapier inslaan!" Defoe maakt zelf geen melding van toiletpapier tekorten, maar als hij het had meegemaakt, had hij er waarschijnlijk een heel hoofdstuk aan gewijd, vol sarcastische opmerkingen over de menselijke aard.

Het toiletpapier tekort was een perfecte illustratie van hoe irrationeel mensen kunnen worden in tijden van crisis. Het was alsof we allemaal plotseling dachten dat we een jaar lang op een onbewoond eiland zouden moeten overleven. En wat neem je dan mee? Juist, voldoende toiletpapier! (En ongetwijfeld een fles handgel van €15.)

Conclusie: 'A Journal of the Plague Year' is meer dan geschiedenis

A Journal of the Plague Year is een boek dat je aan het denken zet over de veerkracht, de angst, de irrationaliteit en de goedheid van de mensheid. Het is een spiegel die ons wordt voorgehouden, en die ons laat zien dat we, ondanks alle technologische vooruitgang, nog steeds dezelfde fundamentele emoties en reacties hebben als de mensen die 350 jaar geleden in Londen woonden.

Dus, de volgende keer dat je je overweldigd voelt door de actualiteit, pak dit boek er dan eens bij. Het zal je misschien niet geruststellen, maar het zal je wel laten lachen (soms een beetje bitter), en je eraan herinneren dat je niet de eerste bent die door een bizarre en beangstigende tijd heen gaat. En wie weet, misschien leer je er nog iets van ook. Al is het maar dat je nooit al je geld in toiletpapier moet investeren.

En wie weet, misschien is dit wel het begin van je eigen "Journal of the Corona Year". Misschien overdreven, maar zeker het proberen waard!