Als We Dat Hadden Geweten

Je kent het wel, hè? Dat gevoel dat je achteraf bekruipt, zo'n: "Had ik dat nou maar geweten!" Het is net als die keer dat je met je allermooiste witte broek op de fiets stapte, en precies op dat moment begon het te regenen. Modderregen, uiteraard. Of die dag dat je dacht slim te zijn door een parkeerplek verderop te kiezen, om vervolgens met een gigantische zak boodschappen anderhalf uur te lopen. Tsja... "Als we dat hadden geweten…" zucht je dan.
De wijsheid komt achteraf (meestal)
Het concept "Als we dat hadden geweten" (AWZDH), is eigenlijk een heel menselijke. We leren vaak door schade en schande, en achteraf zijn we allemaal Einstein. "Achterafkijkspiegel-wijsheid," noemen we dat in mijn familie. Alsof je met een perfect zicht op het verleden, een routebeschrijving voor een toekomst schrijft die al gebeurd is. Lekker makkelijk, toch?
Het is die innerlijke criticus die na een blunder extra hard roept: "Zeg nou zelf, had je dat nou niet aan kunnen zien komen?!" Alsof je een kristallen bol had moeten hebben. Dat is net als je buurman die je na een verbouwing precies vertelt hoe je het beter had kunnen aanpakken. Dank je, buurman! Heel behulpzaam, nu ik al drie dagen spierpijn heb van het sjouwen met die tegels.
Must Read
Maar laten we eerlijk zijn, zonder die momenten zouden we ook niks leren. Het is een soort levens-GPS die zichzelf continu hercalibreert na weer eens een verkeerde afslag. Alleen die GPS praat een beetje sarcastisch tegen je achteraf.
AWZDH in de praktijk: Een paar herkenbare scenario's
Scenario 1: De liefde. Ah, de liefde! Het ultieme AWZDH-terrein. Denk aan die relatie waar je alle rode vlaggen negeerde, omdat je verliefd was. Achteraf denk je: "Als ik had geweten dat zijn verzameling theelepeltjes zo'n belangrijk deel van zijn leven zou zijn…" Of, nog erger, "Als ik had geweten dat 'vrijgezel' volgens hem betekent 'vrij om te daten met andere mensen'..." Auw. Die komt binnen.

Scenario 2: De carriere. Je droombaan, die uiteindelijk een nachtmerrie bleek te zijn. Die glimmende titel en dat lekkere salaris verblindden je, en je zag niet dat de baas een tiran was, de collega's elkaar de tent uitvochten, en de koffieautomaat vaker kapot was dan heel. "Als ik had geweten dat 'dynamische werkomgeving' eigenlijk 'complete chaos' betekent…" Denk eraan voordat je tekent!
Scenario 3: De opvoeding. Ouders kennen dit maar al te goed. Dat moment dat je je kind de ruimte gaf om te 'ontdekken' en hij/zij prompt de hele muur met stiften bewerkte. Of die keer dat je dacht "ach, een uurtje televisie kan geen kwaad" en je kind vervolgens compleet verslaafd raakte aan een of andere tekenfilm. "Als ik had geweten dat Pipo de Clown de nieuwe dictator van het huis zou worden…"
Scenario 4: Het huishouden. Iedereen heeft wel eens een domme huishoudelijke beslissing genomen. Zoals toen je dacht slim te zijn en twee verschillende soorten schoonmaakmiddelen mengde, om vervolgens een rookbom te creëren in je badkamer. "Als ik had geweten dat 'nooit mengen' daadwerkelijk 'NOOIT MENGEN' betekent…" leer je van je fouten (en van de brandweer).

Is AWZDH nutteloos? Zeker niet!
Ondanks dat AWZDH soms een pijnlijk besef is, is het allesbehalve nutteloos. Het is een essentieel onderdeel van ons leerproces. Elke "Als ik dat had geweten…" is een les die we meenemen naar de toekomst. Het helpt ons om betere beslissingen te nemen, onze intuïtie te ontwikkelen, en om, misschien nog wel het belangrijkste, met een gezonde dosis humor naar onszelf te kijken.
Het is niet erg om fouten te maken. Sterker nog, het is noodzakelijk. Zonder fouten geen groei, geen zelfkennis, en geen hilarische verhalen om te delen op verjaardagen. Stel je voor, een leven zonder de "weet je nog toen…?"-momenten. Saai, toch?
Hoe om te gaan met AWZDH
1. Lach erom. Serieus. Humor is de beste remedie tegen spijt. Zie het als een grappig verhaal dat je later aan je kleinkinderen kunt vertellen (met de nodige overdrijving, uiteraard).

2. Leer ervan. Oké, gelachen? Mooi. Nu even serieus. Wat kun je leren van deze ervaring? Wat kun je de volgende keer anders doen?
3. Wees niet te hard voor jezelf. Iedereen maakt fouten. Niemand is perfect. Vergeef jezelf en ga verder.
4. Deel je ervaringen. Praat met vrienden, familie, of zelfs wildvreemden over je AWZDH-momenten. Je zult versteld staan hoeveel mensen zich erin herkennen.

5. Accepteer dat je niet alles kunt voorspellen. Het leven is onvoorspelbaar. Soms gebeuren er dingen die je niet had kunnen voorzien. En dat is oké.
Dus, de volgende keer dat je jezelf betrapt op een "Als ik dat had geweten…" moment, onthoud dan: je bent niet alleen. Het is een menselijke ervaring. En wie weet, over een paar jaar kun je er hartelijk om lachen. Of je kleinkinderen. Of allebei.
En onthoud, het belangrijkste is dat je geleerd hebt. Dus ga door, maak fouten, en verzamel die "Als we dat hadden geweten…" momenten. Ze maken je wie je bent. En ze geven je genoeg materiaal voor een heel leven vol hilarische verhalen.
