Beauty Is In Eyes Of Beholder

Oké, luister, ik zat dus laatst in een café, je kent het wel, beetje mensen kijken, beetje koffie slurpen, en ik dacht: schoonheid. Wat ís dat nou eigenlijk? Het is toch wat, dat we er allemaal zo druk mee zijn. Foto’s photoshoppen tot we eruitzien als aliens, uren voor de spiegel staan... allemaal voor iets wat blijkbaar compleet subjectief is. Want, zo hoorde ik mijn oma vroeger altijd al zeggen: Schoonheid zit in het oog van de toeschouwer! En geloof me, mijn oma wist alles, behalve misschien hoe ze een smartphone moest bedienen.

Wat betekent dat nou eigenlijk?

Nou, simpel gezegd: wat de één prachtig vindt, vindt de ander misschien maar niks. Snap je? Het is geen natuurwet als zwaartekracht of de onweerstaanbaarheid van verse stroopwafels. Het is geen vaststaand feit. Het is een mening. Een oordeel. En net als bij het kiezen van je favoriete bitterbal (garnalen, anyone?), kan die mening nogal verschillen.

Om het even te illustreren: Vroeger, echt heel vroeger, in de Renaissance (toen er nog geen Netflix was, kan je het je voorstellen?), werden flink wat kilo's extra als prachtig gezien. Denk aan de schilderijen van Rubens. Die dames hadden rondingen waar een moderne Kardashian jaloers op zou zijn! Het was een teken van welvaart en vruchtbaarheid. Vandaag de dag zou menigeen ze op een streng dieet zetten, waarschijnlijk op advies van een of andere influencer die nog nooit een aardappel heeft aangeraakt. Zie je? Tijden veranderen, schoonheidsidealen ook.

En laten we het niet hebben over kleding. Die trends komen en gaan sneller dan je een hashtag kunt bedenken. Denk aan de leggings uit de jaren '80. Fluoriserend, vaak gecombineerd met beenwarmers en een permanentje waar je bang van werd. Toen helemaal hot, nu iets wat je hoogstens op een foute party draagt, en dan nog met een knipoog.

De wetenschap erachter (een beetje dan)

Oké, we gaan even serieus doen, maar niet te lang, beloofd! Er is wel degelijk wetenschap achter schoonheid. Evolutionair gezien vinden we bepaalde dingen aantrekkelijk omdat ze wijzen op gezondheid en goede genen. Symmetrie, bijvoorbeeld. Een gezicht dat mooi in balans is, vinden we vaak aantrekkelijker. Dat heeft waarschijnlijk te maken met het idee dat symmetrie wijst op een afwezigheid van genetische defecten of ziektes. Dus als je je ooit afvroeg waarom je naar die ene persoon bleef staren: het kan zijn dat je onderbewust op zoek was naar perfecte symmetrie. Of, je weet wel, gewoon omdat-ie leuk was.

• Gezondheid: Een stralende huid, glanzend haar, fitte uitstraling. Het zijn allemaal tekenen van een gezond lichaam, en dat vinden we aantrekkelijk.
• Jeugdigheid: Vroeger was dit belangrijk omdat een jongere partner meer kinderen kon krijgen. Tegenwoordig... nou ja, je weet zelf. Botox doet wonderen!
• Gemiddeldheid: Huh? Ja, echt! Onderzoek heeft aangetoond dat we gemiddelde gezichten aantrekkelijker vinden dan extreme gezichten. Blijkbaar vindt ons brein het makkelijker om een gemiddeld gezicht te verwerken. Lekker saai, maar effectief!

Culturele invloeden: van lange nekken tot gebleekte tanden

Maar wacht, het wordt nog gekker! Schoonheid is ook nog eens ontzettend cultureel bepaald. Wat in de ene cultuur als mooi wordt gezien, kan in de andere cultuur juist als afstotelijk worden ervaren. Denk maar aan:

• Lange nekken: In sommige stammen in Azië wordt het verlengen van de nek met ringen gezien als een teken van schoonheid. Je moet er wat voor over hebben!
• Lipplaten: In sommige Afrikaanse stammen wordt het dragen van lipplaten als een teken van volwassenheid en schoonheid gezien. Zeg maar dag tegen makkelijk kussen!
• Gebleekte tanden: In onze westerse cultuur vinden we witte tanden super belangrijk. Maar in sommige culturen wordt een beetje verkleuring juist als natuurlijk en aantrekkelijk gezien. Dus, relax met die whitening strips!

Het punt is: wat we mooi vinden, is aangeleerd. Het is ons ingepeperd door de media, door onze omgeving, door de heersende cultuur. En als de cultuur verandert, verandert ook ons schoonheidsideaal.

De moraal van het verhaal?

Dus, wat is nou de moraal van dit lange, warrige verhaal? Nou, dit:

• Wees lief voor jezelf! Je bent al mooi, precies zoals je bent. Probeer niet krampachtig te voldoen aan een of ander onrealistisch ideaal.
• Wees lief voor anderen! Iedereen is anders, en iedereen heeft zijn eigen schoonheid. Veroordeel mensen niet op basis van hun uiterlijk.
• Realiseer je dat schoonheid subjectief is! Wat jij mooi vindt, hoeft een ander niet mooi te vinden, en dat is helemaal oké.
• Eet die bitterbal! Als je er blij van wordt, lekker doen! Zolang je het met mate doet, is er niks mis met een beetje genieten.

Dus, de volgende keer dat je in de spiegel kijkt en je afvraagt of je wel 'mooi' genoeg bent, bedenk dan: schoonheid zit in het oog van de toeschouwer. En de toeschouwer die er het meest toe doet, ben jijzelf.

En trouwens, ik heb die koffie inmiddels op. Tijd voor een bitterbal! Misschien wel met garnalen.