Birds Of America Audubon Book

Oké, even een bekentenis. Ik beken… ik ben geen vogelaar. Eerlijk is eerlijk, ik kan een mus nog wel van een meeuw onderscheiden, maar daarna houdt het wel een beetje op. Maar, en dit is een grote ‘maar’, ik ben wel compleet gefascineerd door kunst die de natuur vastlegt. Dus, toen ik laatst in een stoffig antiquariaat bladerde en een reproductie zag van een pagina uit Birds of America van Audubon, was ik verkocht. Een Toekan (niet perse deze, maar je snapt wat ik bedoel) kijkt je dan aan alsof hij wil vragen: “Heb jij misschien mijn nootje gezien?” Je bent meteen kwijt hoeveel de melk kost.

Dat bracht me dus op een idee. Ik dacht, hé, waarom niet eens duiken in de wereld van dit gigantische, iconische boek? Want eerlijk is eerlijk, de naam Audubon ken je waarschijnlijk wel, maar weet je ook echt waar Birds of America over gaat? En waarom het zo’n big deal is?

Wat is Birds of America nou precies?

Nou, Birds of America is een reusachtig (letterlijk!) boek met illustraties van vogels uit Noord-Amerika, gemaakt door John James Audubon. En als ik reusachtig zeg, bedoel ik ook reusachtig. De platen zijn op ware grootte (of in elk geval, zo groot als praktisch haalbaar) van de vogels zelf! Het is een foliant, wat betekent dat de bladen gevouwen zijn, niet geknipt en dat maakt ze extra groot. Zie het maar als een gigantische poster van een vogel, maar dan gebundeld in een boek. Een boek dat je waarschijnlijk niet even makkelijk op je nachtkastje legt, tenzij je nachtkastje de afmetingen van een kleine tafel heeft.

Audubon wilde álle Noord-Amerikaanse vogels vastleggen, en hij deed dit met een ongekende precisie en passie. Denk je eens in, je bent een man met een missie: alle vogels in hun natuurlijke habitat, levensecht en in de volle glorie weergeven. Geen lullige foto’s, maar haarscherpe illustraties die tot op de laatste veer kloppen. Missie geslaagd zou ik zeggen, toch?

Even wat feitjes op een rijtje:

• Gepubliceerd tussen 1827 en 1838. Dus ja, we hebben het over een project van ruim 11 jaar.
• Bevat 435 handgekleurde gravures. Dat zijn dus 435 verschillende vogelsoorten.
• De illustraties zijn vaak dynamisch. Geen statische portretjes, maar vogels in actie: vliegend, jagend, vechtend. Denk aan de scène in Lord of the Rings maar dan met vogels.
• Gedrukt op enorm papier (vandaar die afmetingen).

Waarom is het zo’n big deal?

Oké, even serieus. Birds of America is meer dan alleen een verzameling mooie plaatjes. Het is een combinatie van kunst, wetenschap, en avontuur. Audubon was niet alleen een kunstenaar, hij was ook een naturalist avant la lettre. Hij bracht jaren door met reizen door Noord-Amerika, observerend, schetsend en verzamelend. (Verzamelen in die tijd betekende overigens vaak: doodschieten en opzetten. Een beetje macaber, maar dat was de manier.)

De impact van Birds of America is enorm. Het heeft bijgedragen aan de popularisering van de ornithologie (de studie van vogels) en het heeft mensen bewust gemaakt van de schoonheid en de kwetsbaarheid van de natuur. Voor de komst van fotografie waren dit soort illustraties van onschatbare waarde voor wetenschappers én voor het grote publiek.

Daarnaast is het boek gewoon een kunstwerk op zich. De illustraties zijn prachtig, de composities zijn doordacht en de details zijn verbluffend. Het is alsof je naar een levend schilderij kijkt. En dat, beste lezer, is iets bijzonders.

De invloed op de cultuur:

• Het boek heeft talloze kunstenaars, schrijvers en natuurbeschermers geïnspireerd.
• Audubon’s naam is verbonden aan de National Audubon Society, een belangrijke organisatie voor vogelbescherming.
• Reproductions van de platen zijn nog steeds populair als decoratie. Je hebt ze vast wel eens ergens zien hangen. In een restaurant misschien?

Audubon: Een bijzonder figuur

John James Audubon was zelf ook een bijzonder figuur. Hij was avontuurlijk, ambitieus en soms ook een beetje excentriek. Hij was geboren in Haïti, opgegroeid in Frankrijk en emigreerde later naar de Verenigde Staten. Hij had verschillende baantjes, maar zijn passie lag altijd bij de vogels. Het verhaal gaat dat hij zelfs een tijdje als dansleraar werkte om zijn reizen te kunnen financieren. Stel je dat eens voor: Audubon, de vogelman, die walsjes staat voor te doen.

Zijn toewijding aan zijn project was enorm. Hij reisde door de wildernis, trotseerde ontberingen en werkte keihard om zijn droom te realiseren. Hij was een echte doorzetter. En dat, denk ik, is ook een deel van de aantrekkingskracht van Birds of America. Het is niet alleen een prachtig boek, het is ook het resultaat van de onvermoeibare inspanning van één man.

Waar kan ik het bekijken?

Een originele Birds of America is natuurlijk zeldzaam en ongelooflijk duur. Als je er al eentje tegenkomt, kan je er waarschijnlijk een huis mee kopen (of twee, of drie). Maar gelukkig zijn er genoeg mogelijkheden om de illustraties te bekijken zonder je spaarrekening te plunderen.

• Veel musea en bibliotheken hebben digitale versies van het boek online staan. Google is je vriend!
• Je kunt reproducties kopen (zoals die ene die ik in het antiquariaat zag).
• Er zijn talloze boeken en kalenders met afbeeldingen uit Birds of America.
• Mogelijk kan je de originele in een museum bekijken. Check even van te voren!

Dus…

Dus, de volgende keer dat je een vogel ziet (en misschien zelfs weet welke soort het is), denk dan even aan John James Audubon en zijn Birds of America. Het is een herinnering aan de schoonheid van de natuur en de kracht van menselijke passie. En wie weet, misschien inspireert het je wel om zelf ook de wildernis in te trekken (of in ieder geval een vogelhuisje in je tuin te hangen).

En nu ga ik maar eens kijken of ik die toekan ergens kan vinden. Misschien op een mok, of een poster. Of wie weet, in het wild... droomt weg... Maar dat is wellicht een verhaal voor een andere keer. Tot dan!

P.S. Mocht je een vogelaar zijn en je hebt tips voor een beginner, laat het me weten! Ik kan wel wat hulp gebruiken bij het identificeren van al die vliegende vrienden.