Boeken Van David Foster Wallace

Zo, daar zitten we dan. Koffietje erbij? Lekker. Laat me je eens wat vertellen over een schrijver waar je misschien al van gehoord hebt, of misschien ook niet. David Foster Wallace. De naam klinkt chique, bijna alsof hij een of andere adellijke titel droeg, maar geloof me, zijn werk...dat is andere koek. Hij was zeg maar... een soort literair breinbreker, een goochelaar met woorden, maar dan eentje die soms per ongeluk een konijn uit z'n hoed toverde dat je vervolgens drie dagen lang bleef aanstaren met een mengeling van fascinatie en lichte angst.

Wie was die gast eigenlijk?

Oké, David Foster Wallace (of DFW, zoals de insiders hem noemen, alsof we bij een geheim genootschap horen) was een Amerikaanse schrijver. Hij is geboren in 1962 en helaas overleden in 2008. Hij werd gezien als een van de belangrijkste schrijvers van zijn generatie. Maar vergeet dat serieuze gedoe even. Hij was ook een nerd in de beste zin van het woord. Hij was gek op wiskunde, tennis (serieus!), en heel, heel lange zinnen. Je weet wel, van die zinnen waar je aan begint en halverwege denkt: "Wacht, waar waren we ook alweer?" Alsof je op zoek bent naar je sleutels in een IKEA-winkel op zaterdagmiddag.

Stel je voor: hij geeft les op een universiteit, draagt bandana's (echt!), en rookt alsof zijn leven ervan afhangt (wat het uiteindelijk misschien ook wel deed). Klinkt als een cliché van een excentrieke professor, toch? Maar hij kon dus echt schrijven. Dat dan weer wel.

Zijn bekendste wapenfeit: Infinite Jest

Goed, we moeten het er toch even over hebben: Infinite Jest. Zijn magnum opus. Zijn 'ik-ga-een-baksteen-in-je-gezicht-gooien-met-een-boek'-moment. Het is een bakbeest van meer dan 1000 pagina's. En geloof me, elke pagina voelt alsof je een marathon aan het lopen bent. Maar dan eentje waar je onderweg filosofische vragen moet beantwoorden over de consumptiemaatschappij en de betekenis van entertainment. En er is een dodelijke video bij betrokken. Ja, echt.

Het plot is... complex. Om het zacht uit te drukken. Het speelt zich af in een dystopische toekomst waarin de VS, Canada en Mexico samengevoegd zijn. Er is een dodelijke entertainmentvorm, de "Infinite Jest" video, die zo verslavend is dat mensen er letterlijk aan doodgaan. Klinkt vrolijk, hè? Daarnaast zijn er tennisacademies, verslaafden in herstel, en Canadese separatisten. Het is een soort literaire blender waar DFW al zijn ideeën in heeft gegooid en op 'hoogste stand' heeft gezet.

Waarom zou je het lezen? Nou, ten eerste, als je tegen je vrienden wilt zeggen dat je Infinite Jest hebt gelezen, dan scoor je serieus punten op de nerd-o-meter. Ten tweede, het is echt knap geschreven. Ondanks de complexiteit, de voetnoten (waarover later meer), en de soms onnavolgbare zinnen, is het een briljante analyse van onze moderne maatschappij, onze obsessie met entertainment, en onze zoektocht naar betekenis.

De beruchte voetnoten

Oh ja, die voetnoten... Die zijn een verhaal op zich. Infinite Jest staat bol van de voetnoten. Sommige zijn kort en geven extra uitleg, andere zijn hele essays op zich. Het is alsof DFW dacht: "Waarom zou ik één verhaal vertellen als ik er 50 tegelijk kan vertellen?" Soms lees je een voetnoot en denk je: "Wow, dit is fascinerend!" en de volgende keer denk je: "Oké, ik geef het op. Ik ga een pizza bestellen."

Andere boeken van DFW

Gelukkig heeft DFW meer geschreven dan alleen Infinite Jest. En geloof me, sommige van die boeken zijn iets toegankelijker. Iets. Laten we eens kijken:

• The Broom of the System: Zijn debuutroman. Al net zo’n dikke pil als Infinite Jest.
• Girl with Curious Hair: Een verzameling korte verhalen. Hier zie je al zijn experimentele stijl, maar dan in behapbaardere porties. Perfect voor beginners!
• A Supposedly Fun Thing I'll Never Do Again: Een collectie essays. Hier bewijst DFW dat hij niet alleen romans kan schrijven, maar ook briljante essays. Vooral het titel essay (over een cruise) is hilarisch en pijnlijk herkenbaar. Stel je voor: je zit op een luxe cruiseschip, omringd door schreeuwende kinderen, buffetten vol vet eten, en entertainment dat zo slecht is dat het bijna weer goed is. DFW beschrijft het met een genadeloze eerlijkheid die je aan het lachen én aan het huilen maakt.
• Consider the Lobster: Nog een essaybundel. Over kreeften, tennis, en andere ogenschijnlijk willekeurige onderwerpen. Maar DFW weet er altijd een diepere laag aan toe te voegen. Wie had gedacht dat een essay over kreeften zo'n ethisch dilemma kon opleveren?
• Oblivion: Nog een bundel met korte verhalen. Deze zijn iets abstracter en experimenteler dan die in Girl with Curious Hair, maar nog steeds de moeite waard.

Waarom zou je DFW lezen?

Goede vraag! Zoals je misschien al hebt begrepen, is DFW geen makkelijke schrijver. Hij vraagt veel van zijn lezers. Hij daagt je uit om na te denken, om kritisch te zijn, en om jezelf af te vragen wat er echt belangrijk is in het leven. Hij is een soort literaire personal trainer. Hij pusht je tot het uiterste, maar uiteindelijk word je er sterker van.

Hier zijn een paar redenen om DFW een kans te geven:

• Hij is briljant: Oké, dat is misschien subjectief, maar ik durf te wedden dat de meeste mensen die hem lezen (en niet meteen afhaken) het er mee eens zijn.
• Hij is uniek: Er is niemand die schrijft zoals DFW. Zijn stijl is onnavolgbaar, zijn humor is absurd, en zijn analyses zijn messcherp.
• Hij is relevant: Hoewel hij al overleden is, zijn zijn thema's nog steeds actueel. Hij schreef over de consumptiemaatschappij, verslaving, de invloed van technologie, en de zoektocht naar betekenis. Allemaal onderwerpen die vandaag de dag nog steeds belangrijk zijn.
• Je kunt er mee pronken: Toegegeven, het is een beetje snobistisch, maar je kunt er wel mee pronken. Vertel je vrienden dat je Infinite Jest aan het lezen bent en kijk hoe ze versteld staan.

Oké, waar begin ik?

Als je geïntrigeerd bent, maar nog steeds een beetje bang, dan raad ik je aan om te beginnen met zijn essays. A Supposedly Fun Thing I'll Never Do Again of Consider the Lobster zijn goede instappunten. Of probeer Girl with Curious Hair. Dan kun je proeven van zijn stijl, zonder meteen overweldigd te worden door de lengte en complexiteit van Infinite Jest. En wie weet, misschien ben je na een tijdje wel klaar voor die baksteen van een boek. Of misschien ook niet. Dat is helemaal prima. Er zijn genoeg andere boeken om te lezen. Maar als je ooit de moed hebt om je aan Infinite Jest te wagen, dan beloof ik je dat het een ervaring zal zijn die je nooit meer zult vergeten. Of je er nu van geniet of niet. Je zult in ieder geval iets te vertellen hebben op verjaardagen.

Dus, wat denk je ervan? Durf je het aan?