Deze Keer Of Dit Keer
Ken je dat? Dat moment waarop je twijfelt of je nou "deze keer" of "dit keer" moet zeggen? Het is een beetje zoals twijfelen of je nu wel of niet die laatste bitterbal moet pakken op een feestje. Je weet dat het niet per se nodig is, maar je bent er niet helemaal zeker van of het wel mag. Het verschil tussen "deze" en "dit" in relatie tot "keer" kan soms voelen als een ingewikkelde dansles, waar je de ene voet constant over de andere lijkt te struikelen.
De simpele uitleg (soort van...)
Oké, laten we proberen dit te ontrafelen. In principe hangt het allemaal af van het geslacht van het woord waar "deze" of "dit" naar verwijst. "Dit" gebruiken we bij het-woorden, en "deze" bij de-woorden. Makkelijk zat, toch? Nou ja, in theorie dan. In de praktijk is het soms net iets minder zwart-wit dan die ene zebra in Artis.
Het woord "keer" is een de-woord. Daarom is het meestal "deze keer". Denk aan zinnen als: "Deze keer ga ik echt op tijd naar bed," of "Deze keer ga ik dat vergeten wachtwoord echt onthouden."
Must Read
Maar... er is natuurlijk altijd een "maar". Stel je voor dat je het niet over de specifieke keer hebt, maar over een moment, een gebeurtenis, of een andere (impliciete) het-woord. Dan kán "dit keer" soms wel. Het is een beetje alsof je een achterdeurtje in de taalregels vindt!
Voorbeeld: "Dit keer was het echt spannend, de hele zaal hield de adem in." Hier verwijst "dit keer" niet direct naar het woord "keer" zelf, maar meer naar het algehele moment of gebeurtenis. Voel je 'm al een beetje?
"Deze keer" is je veilige gok
Als je twijfelt, ga dan gewoon voor "deze keer". Het is in 9 van de 10 gevallen de juiste keuze. Zie het als een spijkerbroek; het past (bijna) altijd en overal bij.
Ik hoor je al denken: "Maar wat als ik écht indruk wil maken met mijn taalgebruik?" Prima, dan gaan we een stapje verder!
Wanneer "dit keer" wél kan (en hoe je er mee wegkomt)
Zoals gezegd, "dit keer" kan correct zijn als je niet specifiek naar "de keer" verwijst, maar naar een breder het-woord. Hier komen een paar voorbeelden, zodat je niet voor gek staat:
- "Dit keer dat ik met de trein reisde, was er vertraging." (Impliciet: "Dit keer dat ik met de trein reisde," is een het-moment)
- "Dit keer was het echt een succes." (Impliciet: "Dit keer was het evenement echt een succes.")
- "Dit keer zal ik het anders aanpakken." (Impliciet: "Dit keer zal ik de situatie anders aanpakken.")
Zie je hoe het werkt? Je moet een soort van onderliggende het-woord in de zin hebben zitten. Alsof je een geheime code kraakt! Gebruik het spaarzaam en met een glimlach, alsof je net een goede mop hebt verteld.
Belangrijk: Als je het gebruikt, zorg dan dat het niet te gekunsteld overkomt. De context moet het min of meer rechtvaardigen. Anders klink je als een robot die probeert menselijk te zijn, en dat is zelden een succes.
De Test: Ben jij een "deze keer" of "dit keer" expert?
Laten we eens kijken of je er iets van hebt opgestoken. Welke van de volgende zinnen is correct (of het meest correct)?
- Deze keer zal ik mijn sokken opruimen.
- Dit keer zal ik mijn sokken opruimen.
- Deze keer ben ik écht te laat.
- Dit keer ben ik écht te laat, wat een ramp!
- Deze keer dat we gingen kamperen, regende het pijpenstelen.
- Dit keer dat we gingen kamperen, was een regelrechte ramp.
Antwoord: 1, 3 en 6 zijn de meest gangbare en correcte opties. In zin 4 zou je kunnen argumenteren dat "dit keer" kan, omdat het impliciet verwijst naar een het-moment. Zin 5 is een beetje lastiger; je zou "deze keer" verwachten, maar "dit keer" is niet per se fout, omdat het verwijst naar de kampeer-ervaring (een het-woord).
Heb je alles goed? Gefeliciteerd, je bent officieel een "deze keer/dit keer"-ninja! Heb je fouten gemaakt? Geen probleem, niemand is perfect (behalve misschien mijn kat, die slaapt de hele dag en hoeft nooit te twijfelen over dit soort dingen).
Conclusie: Gewoon lekker kletsen!
Uiteindelijk is taal er om te communiceren. Maak je niet te druk om kleine grammaticale details, tenzij je een sollicitatiebrief schrijft of een professor Nederlands bent. In de meeste situaties is het belangrijker dat je boodschap overkomt dan dat je elke komma en elk lidwoord perfect hebt.
Dus, de volgende keer dat je twijfelt, denk dan aan die spijkerbroek, pak "deze keer", en geniet van het gesprek. En als iemand je corrigeert, kun je altijd nog zeggen: "Ach, taal is toch voortdurend in beweging!" (En knipoog er dan even bij, dat maakt het helemaal af.)
Het allerbelangrijkste is dat je plezier hebt met de taal! En onthoud: de regels zijn er om soms een beetje gebogen te worden (met mate, uiteraard). Net als die ene bitterbal op het feestje. Die mag je best pakken, deze keer!
