Door Roeien En Ruiten Gaan

Oké, bekentenis: Ik heb dus écht een keer bijna een lantaarnpaal geraakt met een roeiboot. Ja, echt waar. Ik was een beginner, vol enthousiasme maar totaal geen controle, en die boot ging echt z'n eigen weg. Het was een wonder dat ik, behalve m'n ego, niks beschadigd heb. Maar goed, dat incident bracht me wel aan het denken: hoe zit dat nou eigenlijk met de aansprakelijkheid als je als roeier schade veroorzaakt?

Het bracht me ook een beetje terug naar die rare, ietwat archaïsche uitdrukking: "Door roeien en ruiten gaan". Klinkt nogal heftig, toch? Het is een beeldspraak die blijkbaar al eeuwen bestaat, en het roept gelijk allerlei vragen op. Waar komt het vandaan? Wat betekent het precies? En, eerlijk is eerlijk, is het nog wel relevant in onze moderne, ietwat minder bruut-romantische wereld?

Wat betekent "Door roeien en ruiten gaan" eigenlijk?

Laat me even googelen... Ah, kijk. Het betekent zoiets als 'koste wat het kost je doel bereiken, desnoods met geweld of door over lijken te gaan'. Beetje een heftige definitie, hè? Het impliceert een vastberadenheid die doorslaat in meedogenloosheid. Denk aan een Viking die een dorp plundert, of een politicus die alles op alles zet om de macht te grijpen. "Door roeien en ruiten gaan". Dramatisch, maar krachtig.

En waar komt die rare uitdrukking dan vandaan? Het beeld is natuurlijk wel sprekend. Je ziet een roeier voor je, fanatiek aan het roeien, compleet gefocust op de finish. Als er dan letterlijk ruiten in de weg zitten... tja, dan worden die dus blijkbaar zonder pardon gesloopt. Beetje jammer voor die glazenmaker, maar hé, succes heeft z'n prijs, nietwaar?

Maar serieus, er is waarschijnlijk geen letterlijke historische gebeurtenis waar dit op gebaseerd is. Het is meer een metafoor die is ontstaan uit het idee van een roeier die zo gefixeerd is op z'n doel, dat hij alle obstakels negeert of vernietigt.

Grappig, eigenlijk, dat zo'n onschuldige sport als roeien zo'n gewelddadige uitdrukking heeft voortgebracht. Misschien komt het doordat roeien vroeger, in de tijd van de galeien, een stuk minder romantisch was. Denk aan slaven die aan de riemen zaten, gedwongen om tot het uiterste te gaan. Dat geeft toch een ander beeld, niet?

De donkere kant van vastberadenheid

De uitdrukking "Door roeien en ruiten gaan" gaat natuurlijk over vastberadenheid. En vastberadenheid is over het algemeen een goede eigenschap. Zonder vastberadenheid bereik je niet veel in het leven. Maar... er zit ook een schaduwkant aan. Wanneer slaat vastberadenheid om in blinde ambitie? Wanneer wordt het nastreven van je doel belangrijker dan de mensen om je heen?

Denk aan een topmanager die bereid is om collega's te verraden om zelf hogerop te komen. "Door roeien en ruiten gaan," zou je kunnen zeggen. Maar is dat wel acceptabel? Is succes de enige graadmeter voor succes?

Of neem een sporter die doping gebruikt om te winnen. Vastberadenheid? Zeker. Maar ook een gebrek aan ethiek en respect voor de regels. Weer "door roeien en ruiten gaan", maar met een vieze smaak.

Het punt is: de uitdrukking klinkt stoer, maar je moet je afvragen of je wel echt iemand wilt zijn die "door roeien en ruiten gaat". Is het resultaat de schade waard? Is het de gekrenkte eer waard? Is het de relaties die je opoffert waard? Moeilijke vragen, toch?

Wanneer is het wel oké om "door te roeien"?

Goed, genoeg gepieker over de donkere kant. Er zijn natuurlijk ook situaties waarin vastberadenheid essentieel is, en waarin het oké is om wat harder te zijn. Denk aan:

• Het overwinnen van persoonlijke obstakels. Angst, onzekerheid, slechte gewoontes... soms moet je jezelf een schop onder de kont geven om verder te komen. "Door roeien en ruiten gaan" met je eigen demonen, zeg maar.
• Het verdedigen van je idealen. Als je ergens heilig in gelooft, moet je bereid zijn om er voor te vechten. Zelfs als dat betekent dat je tegen de stroom in moet roeien, of dat je af en toe een "ruitje" moet inslaan. Denk aan activisten die opkomen voor mensenrechten, of klokkenluiders die misstanden aan de kaak stellen.
• Het bereiken van belangrijke doelen. Soms moet je offers brengen om je dromen waar te maken. Hard werken, lange dagen, moeilijke beslissingen... het hoort er allemaal bij. "Door roeien en ruiten gaan" met je carrière, je studie, je persoonlijke ontwikkeling.

Maar ook hier geldt: blijf kritisch! Is het doel echt zo belangrijk? Zijn er geen andere manieren om het te bereiken? Maak je geen slachtoffers onderweg? Een beetje zelfreflectie kan geen kwaad.

"Door roeien en ruiten gaan" in de 21e eeuw

Is de uitdrukking "Door roeien en ruiten gaan" nog wel relevant in onze tijd? Ik denk van wel. De wereld is misschien veranderd, maar de menselijke natuur niet. Ambitie, competitie, de drang om te slagen... het zit nog steeds diep in ons verankerd.

Alleen de "ruiten" zijn misschien anders. Vroeger waren het letterlijke ruiten, nu zijn het misschien meer metaforische: concurrentie, reputaties, relaties. De schade is misschien minder fysiek, maar niet minder reëel.

Misschien moeten we de uitdrukking daarom een beetje aanpassen. Niet meer "door roeien en ruiten gaan", maar "door roeien met respect voor de ruiten". Dus wel vasthoudend zijn, maar niet ten koste van alles. Wel ambitieus, maar niet meedogenloos. Wel succesvol, maar ook ethisch verantwoord.

Klinkt een beetje soft, misschien. Maar ik denk dat het de enige manier is om echt duurzaam succes te bereiken. Succes dat je niet alleen voor jezelf behaalt, maar ook voor de mensen om je heen. En succes dat je met een goed gevoel kunt vieren, zonder spijt van de "ruiten" die je hebt ingeslagen.

Conclusie

Dus, de volgende keer dat je iemand hoort zeggen "Door roeien en ruiten gaan", denk dan even na. Wat bedoelen ze er precies mee? Is het bewonderenswaardig of verwerpelijk? En, belangrijker nog, wil je zelf iemand zijn die "door roeien en ruiten gaat"?

Ik, in ieder geval, probeer voortaan de lantaarnpalen te vermijden. Dat scheelt een hoop gedoe. En misschien, heel misschien, is dat ook wel de beste manier om "door te roeien": met een beetje stuurmanskunst en een gezonde dosis respect voor de omgeving.

Nou, en wat betreft dat roeien... ik ga maar weer eens een lesje boeken. Misschien deze keer zonder bijna-ongelukken. Wish me luck!