Eigen Planeet Eerst Roxane Van Iperen

Hé hallo! Zitten we lekker? Koffietje erbij? Top. Moet je even horen, ik heb net een boek uit dat... nou ja, dat me wel even aan het denken heeft gezet. Eigen Planeet Eerst van Roxane van Iperen. Ja, die van 't Hooge Nest, weet je wel, over die Joodse kindercrèche die kinderen redde tijdens de oorlog. Echt, een totaal ander onderwerp, maar even indrukwekkend.

Want, waar Hooge Nest me greep met de persoonlijke verhalen, sleept Eigen Planeet Eerst je mee in... nou, een soort dystopisch doemscenario. Maar dan wel eentje die verdacht dicht op de werkelijkheid zit. Best confronterend, kan ik je vertellen!

De kern: Waar gaat 't over?

In essentie gaat het over klimaatverandering. Niet héél verrassend, hè? Maar Roxane van Iperen pakt het anders aan. Geen droge cijfertjes en statistieken, maar een verhaal. Een verhaal over hoe wij, als mensheid, onze eigen planeet aan het vernielen zijn. En... spoiler alert... hoe we dat misschien wel opzettelijk doen? Oké, misschien niet opzettelijk, op de manier van "hahaha, ik gooi nog wat extra CO2 in de atmosfeer!", maar wel door de keuzes die we maken. Keuzes die gedreven worden door...tja, door wat eigenlijk?

Eigenbelang! Daar komt het eigenlijk op neer. Eigen Planeet Eerst. Het klinkt bijna als een politieke slogan van een enge partij, maar dat is dus precies waar het níet over gaat. Het gaat erom dat we allemaal, individueel, en als maatschappij, onze eigen belangen voorop stellen. Nu, en niet morgen. Lekker goedkoop vliegen? Check. Nog een extra auto? Check. Die ene avocado voor op je toast, ongeacht waar 'ie vandaan komt? Drie keer check! Zeg nou zelf, schuldig?

En dat 'eigen belang' strekt zich verder uit dan alleen onze portemonnee, hoor. Het gaat ook over onze identiteit, onze comfortzone, onze gewoontes. Zijn we bereid om die op te geven voor het grotere goed? Durven we kritisch naar onszelf te kijken?

Ik weet het, het klinkt allemaal best zwaar. Maar Roxane van Iperen schrijft het zo... helder, zo indringend. Ze spaart niemand, zichzelf incluis. Het is geen vingertje-wijzen, maar meer een... een spiegel voorhouden. En in die spiegel kijken is best wel even slikken.

Hoofdpersonen en hun dilemma's

Het boek is opgebouwd rondom een aantal personages. Verschillende wetenschappers, activisten, filosofen… allemaal mensen die zich op een of andere manier bezighouden met de klimaatcrisis. Ze schetst hun twijfels, hun idealen, hun struggles. En dat maakt het zo relatable. Want niemand is perfect, en iedereen worstelt met dezelfde vragen. Hoe ver ga je? Wat is genoeg? Wanneer ben je een hypocriet?

Bijvoorbeeld: de wetenschapper die zich inzet voor duurzame energie, maar stiekem wel blijft vliegen voor congressen. Of de activist die al zijn bezittingen heeft opgegeven, maar 's avonds toch stiekem een Netflix-serie binget. Ja, ik ook! 🙋‍♀️

Het punt is dat niemand 'puur' is. We zitten allemaal vast in een systeem dat ons dwingt tot compromissen. En juist die compromissen, die kleine toegevingen, die stapelen zich op tot een gigantische puinhoop. Denk daar maar eens over na!

Wat maakt het boek zo goed?

Allereerst: de schrijfstijl. Van Iperen schrijft vlot, toegankelijk en met een vleugje ironie. Het is geen zware kost, ondanks het zware onderwerp. Ze weet je te raken, je aan het denken te zetten, zonder dat je je schuldig of aangevallen voelt. Knap! Super knap zelfs.

Daarnaast is het boek goed onderbouwd. Ze heeft research gedaan, gesproken met experts, en weet waar ze over praat. Het is geen loze stemmingmakerij, maar een serieuze analyse van de situatie. En dat maakt het des te beangstigender.

Maar het belangrijkste is misschien wel de hoop die er ondanks alles toch nog in doorschemert. Want ja, de situatie is ernstig. Misschien wel uitzichtloos. Maar dat betekent niet dat we niets kunnen doen. Dat we het zomaar op moeten geven. Nee, Roxane van Iperen laat zien dat er nog altijd reden is tot optimisme. Dat er nog altijd mensen zijn die zich inzetten voor een betere wereld. En dat we allemaal, hoe klein ook, een verschil kunnen maken.

Alleen... moeten we dan wel echt willen. En dát is de grote vraag.

De nasleep: Wat gebeurt er nadat je het boek hebt uitgelezen?

Eerlijk? Ik voelde me even behoorlijk depri. 😢 Het is niet bepaald een feelgood boek, zeg maar. Maar daarna kwam er een soort... actiedrang. Zo van: oké, dit is de situatie. Wat ga ik er aan doen? Wat kán ik er aan doen?

En dan begin je met kleine dingen. Minder vlees eten. Vaker de fiets pakken. Minder consumeren. Bewuster omgaan met energie. En dan, wie weet, volgen er grotere stappen. Overstappen naar een groene bank. Investeren in duurzame energie. Je stem laten horen bij verkiezingen. Ik zeg niet dat ik nu ineens een heilige ben, verre van! Maar het boek heeft wel iets in beweging gezet. Iets gekieteld. En dat is volgens mij de kracht van goede literatuur. Om je te inspireren, je uit te dagen, je aan te zetten tot actie.

Maar de allerbelangrijkste vraag die ik me stelde, was: Hoe kan ik het doorgeven aan mijn kinderen? Want uiteindelijk gaat het hier niet alleen om onszelf, toch?

Eindoordeel: Aanrader of afrader?

Dikke aanrader! Alleen wel even goed ademhalen van tevoren. Het is geen makkelijke kost, maar wel ongelooflijk belangrijk. Eigen Planeet Eerst is een wake-up call. Een noodkreet. Een uitnodiging tot verandering. En wie weet, misschien wel het begin van een nieuwe, betere wereld. Mocht je het gaan lezen, laat me weten wat je ervan vindt! Ik ben benieuwd naar jouw perspectief!

En nu ga ik even een kop thee zetten. Biologisch, natuurlijk. 😉