Erich Fromm The Art Of Loving

Oké, laten we het eens hebben over de liefde. Niet de vluchtige, oppervlakkige liefde die je in romcoms ziet, maar de diepe, bevredigende, en soms best wel harde liefde waar Erich Fromm het over heeft in zijn boek, De Kunst van het Liefhebben. Klinkt zweverig? Misschien een beetje. Maar geloof me, het is de moeite waard om je erin te verdiepen.

Erich Fromm was een Duits-Amerikaanse sociaal psycholoog en filosoof. Hij wreef niet alleen over de oppervlakkige aspecten van liefde, maar hij zoomde in op de essentie, waardoor hij onthulde dat liefde meer is dan een gevoel; het is een vaardigheid, een keuze, een actieve deelname aan je eigen leven en dat van anderen.

Liefde is geen toeval, het is werk!

Stel je voor: je koopt een mooie gitaar. Je bent helemaal in de wolken. Je denkt: "Yes! Nu kan ik rockster worden!" Maar wat gebeurt er als je de gitaar alleen maar op een standaard laat staan en er nooit op oefent? Inderdaad, je wordt geen rockster. Hetzelfde geldt voor liefde. Je kunt verliefd worden (het spontane gevoel), maar liefde behouden en laten groeien vereist inspanning.

Fromm zegt dat liefde een kunst is, net als muziek, schilderen, of koken. En net als bij elke kunst, moet je het leren en oefenen. Het is niet iets dat je zomaar overkomt en dan is het voor altijd goed. Nee, het is een continu proces van groeien, leren, en jezelf verbeteren.

Kijk eens naar relaties om je heen. Zie je die stellen die al jaren samen zijn en nog steeds gelukkig? Wedden dat ze er hard aan werken? Ze communiceren, ze compromitteren, en ze blijven elkaar zien. Ze blijven elkaar leren kennen, opnieuw en opnieuw.

Maar wat moet ik dan leren?

Volgens Fromm zijn er een aantal basisprincipes die belangrijk zijn voor de kunst van het liefhebben.

1. Zorgzaamheid:

Dit betekent niet alleen "Ik hoop dat je een fijne dag hebt", maar actief interesse tonen in het welzijn van de ander. Vraag door, luister echt, en bied hulp aan waar nodig. Denk aan die keer dat je beste vriend(in) ziek was. Je bracht soep, keek een film, en hield gewoon gezelschap. Dat is zorgzaamheid in actie.

2. Verantwoordelijkheid:

Dit is niet hetzelfde als schuld. Verantwoordelijkheid betekent dat je rekenschap aflegt van je eigen acties en dat je je inzet voor de ander. Het betekent dat je er bent, ook als het moeilijk wordt. Stel je voor, een collega maakt een fout op het werk. Je zou hem/haar kunnen afkraken. Maar als je verantwoordelijkheid neemt, help je hem/haar de fout te herstellen en ervan te leren.

3. Respect:

Dit betekent de ander zien zoals hij/zij werkelijk is, niet zoals jij wilt dat hij/zij is. Het betekent de ander de ruimte geven om zichzelf te zijn, ook al ben je het niet altijd eens met zijn/haar keuzes. Denk aan je puberende kind. Je kunt proberen hem/haar te veranderen, maar respect betekent accepteren dat hij/zij zijn/haar eigen weg moet vinden, ook al maak je je zorgen.

4. Kennis:

Dit gaat verder dan oppervlakkige kennis. Het betekent de ander echt proberen te begrijpen: zijn/haar dromen, angsten, verlangens, en ervaringen. Je vraagt je niet alleen af wat de ander doet, maar waarom. Misschien heb je een partner die stil en teruggetrokken is. Je kunt denken dat hij/zij ongeïnteresseerd is. Maar door te vragen en echt te luisteren, kom je er misschien achter dat hij/zij gewoon verlegen is of moeite heeft om zich uit te drukken.

Zelfliefde: de basis van alles

Fromm benadrukt dat je eerst van jezelf moet houden voordat je echt van iemand anders kunt houden. Klinkt logisch, toch? Als je jezelf niet accepteert, hoe kun je dan verwachten dat iemand anders dat wel doet? Zelfliefde is niet egoïstisch. Het is essentieel. Het betekent goed voor jezelf zorgen, je eigen behoeften erkennen, en jezelf vergeven voor je fouten.

Denk eens aan die keren dat je jezelf afkraakt: "Ik ben niet goed genoeg", "Ik kan dit niet", "Ik ben dom". Wat zou er gebeuren als je die negatieve gedachten zou vervangen door positieve: "Ik doe mijn best", "Ik leer van mijn fouten", "Ik ben waardevol"? Het effect kan enorm zijn.

Zelfliefde betekent niet dat je perfect bent. Het betekent dat je jezelf accepteert met al je imperfecties. Het betekent dat je jezelf de liefde en compassie geeft die je ook aan anderen zou geven.

Liefde is niet alleen romantisch

Het mooie van Fromms boek is dat hij het niet alleen over romantische liefde heeft. Hij bespreekt ook broederlijke liefde (de liefde tussen broers en zussen, vrienden, en zelfs medemensen), moederlijke liefde, erotische liefde, en liefde voor God.

Broederlijke liefde is de basis van een samenleving. Het is de liefde die ons verbindt als mensen, ongeacht onze verschillen. Denk aan vrijwilligerswerk doen, een vreemde helpen op straat, of gewoon vriendelijk zijn tegen je buren.

Moederlijke liefde is onvoorwaardelijk en beschermend. Het is de liefde die een moeder voelt voor haar kind, maar het kan ook in andere relaties voorkomen, bijvoorbeeld in de zorg voor ouderen of zieken.

Erotische liefde is de liefde die voortkomt uit aantrekkingskracht en verlangen. Het is de liefde die je deelt met je partner, die zowel fysiek als emotioneel is.

Liefde voor God is de liefde die je voelt voor iets dat groter is dan jezelf, of het nu religieus is of spiritueel. Het is de liefde die je verbindt met het universum en je een gevoel van betekenis geeft.

Waarom zou je je hiermee bezighouden?

Oké, je denkt misschien: "Leuk en aardig allemaal, maar wat heb ik eraan?". Nou, liefde is de sleutel tot een gelukkig en vervuld leven. Het geeft betekenis aan ons bestaan, het verbindt ons met anderen, en het helpt ons te groeien als mens.

Als je je relaties wilt verbeteren, meer voldoening uit je leven wilt halen, en een positievere impact op de wereld wilt hebben, dan is het de moeite waard om je te verdiepen in de kunst van het liefhebben. Het is geen quick fix, het is een levenslange reis. Maar geloof me, het is de mooiste reis die je kunt maken.

Dus, leg je gitaar niet in de hoek, maar begin te oefenen! Lees De Kunst van het Liefhebben van Erich Fromm, reflecteer op je eigen relaties, en wees niet bang om fouten te maken. Want uiteindelijk is liefde niet perfect, het is echt.

En wie weet, misschien word je wel een rockster in de liefde!