Fromm Erich The Art Of Loving

Oké, luister, want dit is echt goud. We zitten hier lekker aan de koffie, en ik ga je vertellen over Liefde. Niet die flauwekul die je op Tinder vindt, maar echte liefde. En nee, ik ga je niet janken met tranentrekkers. We gaan het hebben over Erich Fromm's 'The Art of Loving'. Klinkt serieus, hè? Wees gerust, ik ga er een zootje van maken… op een goede manier, natuurlijk.

Fromm? Wie is dat eigenlijk?

Erich Fromm was een Duits-Amerikaanse psychoanalyticus, sociaal psycholoog en filosoof. Klinkt als een hele mond vol, en eerlijk gezegd, was hij dat ook. Stel je voor: je komt hem tegen op een feestje. Je zou denken: “Oh jee, daar gaat mijn avond.” Maar nee, hij zou je juist vertellen dat je liefde verkeerd aanpakt. Lekker dan! Maar geloof me, het is de moeite waard om te luisteren. Zijn boek is een soort handleiding om van de liefde geen ramp te maken, maar een kunstvorm. Alsof liefde boetseren is, maar dan met emoties. En wie wil dat nou niet?

Liefde: Geen kant-en-klaar pakje!

Fromm zegt, en hier komt de clou, dat liefde geen passieve emotie is die je overkomt. Het is geen soort romantische griep die je oppikt. (Hoewel, soms voelt het wel zo…) Nee, liefde is een actieve inspanning. Je moet eraan werken. Het is een kunst. Stel je voor: je koopt een IKEA kast. Je denkt: “Dat fix ik wel even.” Uren later zit je gefrustreerd met een inbussleutel en een stapel planken. Liefde is een beetje hetzelfde. Je moet de handleiding lezen (Fromm’s boek dus!), de onderdelen begrijpen (jezelf en de ander) en bereid zijn om te klussen. Anders stort je relatie in als een slecht in elkaar gezette BILLY boekenkast.

Must Read

Wat maakt liefde dan een kunst?

Fromm legt uit dat liefde, net als elke kunst, discipline, concentratie, geduld en objectiviteit vereist. Alsof je een bonsai boom probeert te kweken. Je moet je er echt op focussen en niet denken dat het vanzelf gaat. Anders groeit het uit tot een onhandelbare woestenij. Of, nog erger, verwelk je relatie.

Discipline: Je kunt niet de hele tijd op je telefoon zitten appen als je tijd met je partner doorbrengt. Weg met die meldingen, focus op elkaar! Net als een serieuze kunstenaar die niet constant op Facebook zit te kijken wat anderen doen.
Concentratie: Luister echt naar wat de ander te zeggen heeft, zonder alvast te bedenken wat je zelf gaat antwoorden. Ja, dat is lastig. Vooral als ze over de nieuwste aflevering van een reality show beginnen… Maar probeer het!
Geduld: Mensen veranderen, relaties evolueren. Wees niet ongeduldig en verwacht niet dat alles meteen perfect is. Rommelige relaties mogen ook.
Objectiviteit: Kijk eerlijk naar jezelf en je partner. Accepteer de goede en slechte kanten. Niemand is perfect, zelfs Beyoncé niet (waarschijnlijk).

De ingrediënten van ware liefde (volgens Fromm)

Oké, nu gaan we koken! Fromm noemt vier basisingrediënten die je nodig hebt om een smakelijke liefdesmaaltijd te bereiden:

The Art of Loving Erich Fromm First Edition Signed

Zorg (Care): Niet alleen maar "Ik vind je lief" zeggen, maar daadwerkelijk laten zien dat je om de ander geeft. Een kopje thee maken als ze ziek zijn, bijvoorbeeld. Of gewoon even vragen hoe hun dag was, zonder al je eigen problemen meteen op tafel te gooien.
Verantwoordelijkheid (Responsibility): Je bent verantwoordelijk voor de ander, niet in de zin van bezitterig zijn, maar in de zin van betrokken zijn bij hun welzijn. Je bent er voor ze, steunt ze in hun dromen en vangt ze op als ze vallen. Het is geen contract waarin je gedwongen bent voor altijd te blijven, maar een morele keuze om er voor de ander te zijn.
Respect (Respect): Accepteer de ander zoals ze zijn, met al hun eigenaardigheden en imperfecties. Probeer ze niet te veranderen. Tenzij ze hun sokken niet opruimen… dan mag je best even liefdevol corrigeren.
Kennis (Knowledge): Probeer de ander echt te begrijpen. Wat drijft ze? Wat zijn hun angsten en verlangens? Het is niet genoeg om alleen hun favoriete pizza te kennen. Je moet verder kijken dan de buitenkant. Stel vragen! Echt, ga ze niet stalken.

Liefde voor jezelf? Eh… narcisme?

Fromm hamert er ook op dat je eerst van jezelf moet houden voordat je van een ander kunt houden. Klinkt logisch, toch? Maar veel mensen verwarren zelfliefde met narcisme. Het verschil? Een narcist is verliefd op een geïdealiseerd beeld van zichzelf. Ze denken dat ze geweldig zijn, ook al gedragen ze zich als een eikel. Zelfliefde daarentegen is het accepteren van jezelf met al je goede en slechte kanten. Het is weten dat je waardevol bent, ook al ben je niet perfect. Zoals mijn oma altijd zei: “Je bent goed genoeg, schatje. Eet nog een koekje.”

De doodzondes van de liefde (pas op!)

Er zijn een paar dingen die je absoluut moet vermijden als je wilt dat je relatie niet in de soep loopt:

Dominantie: Probeer de ander niet te controleren. Liefde is geen dictatuur.
Jaloezie: Vertrouwen is essentieel. Anders wordt het een gekkenhuis.
Bezitterigheid: De ander is geen object dat je kunt bezitten. Ze zijn een individu met hun eigen leven.
Onverschilligheid: Toon interesse in de ander en wat ze bezighoudt. Anders voelen ze zich niet gezien.
Gebrek aan respect: Behandel de ander met respect, zelfs als je het niet met ze eens bent. Schelden en beledigen is uit den boze.

De moderne liefde: Een trieste boel?

Fromm schreef dit boek in 1956. Stel je voor: Elvis brak net door, en mensen waren nog niet geobsedeerd door hun smartphones. Hoe zit het dan met de liefde in de 21e eeuw, met al die dating apps en sociale media? Fromm zou waarschijnlijk huilen. Hij zou zeggen dat we liefde reduceren tot een consumptieartikel. We swipen door profielen als een catalogus, op zoek naar de perfecte match. Maar ware liefde is geen kwestie van de perfecte match vinden. Het is een kwestie van groeien en ontwikkelen met de persoon die je hebt gekozen. En dat vereist meer dan een vluchtige blik op een profielfoto.

Dus, wat nu?

Laat je niet ontmoedigen! Liefde is moeilijk, maar het is de moeite waard. Lees 'The Art of Loving', of niet. Maar neem de principes ter harte. Wees attent, verantwoordelijk, respectvol en nieuwsgierig. En vergeet niet om van jezelf te houden! En misschien, heel misschien, lukt het je om die kunst van het liefhebben onder de knie te krijgen. En als het niet lukt? Nou, dan kun je altijd nog je kat knuffelen. Die oordelen tenminste niet.