Hanya Yanagihara A Little Life

Oké, laten we het even hebben over Een klein leven van Hanya Yanagihara. Dat boek. Dat monumentale, hartverscheurende, bijna-je-leven-verpestende boek. Ken je dat gevoel, dat je een serie begint te kijken en je denkt: "Oh, dit is leuk! Een paar afleveringen voor het slapen gaan, niks aan de hand." En dan, BAM! Vier seizoenen later zit je daar, ogen rood van het huilen, met de lege pizzadozen om je heen, afvragend waar de afgelopen twee weken van je leven zijn gebleven? Nou, dat is Een klein leven, maar dan in boekvorm. En met véél meer tranen.

Het is alsof je een puppy in huis neemt. Je denkt: "Ah, een klein, schattig hondje! We gaan leuke wandelingen maken en knuffelen op de bank!" Maar dan blijkt die puppy een dramaqueen te zijn, die constant jankt, dingen kapot maakt en je nachten verpest. Toch houd je van hem, hè? Nou, Jude St. Francis, de hoofdpersoon van dit boek, is die puppy. Alleen dan eentje met een gruwelijk verleden en een onvoorstelbare hoeveelheid pijn.

De epische vriendschap (en héél veel ellende)

Het verhaal volgt Jude en zijn vrienden Willem, Malcolm en JB. Vier jonge mannen die in New York hun weg proberen te vinden. Het is een verhaal over vriendschap, ambitie, succes, maar vooral: over trauma. En dan niet zomaar een beetje trauma, maar trauma on steroids. Het is een soort extreem marathon, maar dan met obstakels van verdriet en pijn die je eigenlijk niet eens voor mogelijk houdt.

Ik bedoel, wie heeft er niet een vriendengroep? Je kent het wel: de ene is de ambitieuze architect, de andere de getalenteerde kunstenaar, en weer een ander de lieve acteur die eigenlijk de hele tijd iedereen bij elkaar houdt. In dit boek zijn dat Malcolm, JB en Willem. Maar Jude, tja, Jude is anders. Hij is de stille, mysterieuze jongen met een geniale wiskundeknobbel, maar ook met een verleden dat zo donker is dat het zwarte gaten creëert.

Je gaat van ze houden (maar je zult ook lijden)

Je investeert in deze personages. Je leert ze kennen, je houdt van ze, je lacht met ze (soms… tussen alle tranen door). Je wil ze beschermen tegen de vreselijke dingen die ze meemaken. Maar je kan het niet. Je zit vast aan de zijlijn, als een soort machteloze toeschouwer van een treinongeluk in slow motion.

En de vriendschap? Die is prachtig, maar ook ingewikkeld. Ze steunen elkaar, ze houden van elkaar, maar ze begrijpen Jude's pijn niet altijd volledig. Ze proberen het wel, en dat is wat het zo hartverscheurend maakt. Ze doen hun best, maar Jude is zo kapot dat het soms gewoon onmogelijk is hem te bereiken.

Het is alsof je probeert een gebroken vaas te lijmen. Je doet je best, je plakt alle stukjes aan elkaar, maar je ziet altijd de scheuren. En soms, heel soms, valt de vaas weer uit elkaar. Dat is Een klein leven in een notendop.

Is het het waard? (De grote vraag)

Oké, de miljoen-dollar vraag: is het boek het waard? Is het de 800+ pagina's aan verdriet en ellende waard? Is het de slapeloze nachten en de emotionele kater waard? Het antwoord is… ja en nee.

Nee, als je op zoek bent naar een luchtig, feel-good boek om je op te vrolijken. Als je net een zware periode achter de rug hebt, of als je gewoon gevoelig bent, dan kan dit boek te veel zijn. Het is alsof je naar de sportschool gaat en meteen aan 200 kilo wil bankdrukken. Dat gaat niet goed aflopen.

Ja, als je bereid bent om een diepe duik te nemen in de menselijke psyche. Als je wilt nadenken over vriendschap, trauma, en de kracht van liefde (zelfs in de donkerste tijden). Als je een boek wilt lezen dat je lang bij zal blijven, en dat je misschien zelfs wel verandert. Het is alsof je een marathon loopt. Het is zwaar, het doet pijn, maar als je de finish haalt, voel je je sterker en meer voldaan dan ooit.

Het is een beetje alsof je een extreem pittige chili eet. In eerste instantie denk je: "Waarom doe ik dit mezelf aan? Het brandt! Ik ga dood!" Maar dan, na een paar happen, begin je de complexiteit van de smaken te waarderen. De hitte, de kruiden, de textuur… Het is een ervaring. En dat is Een klein leven ook. Een intense, overweldigende, maar uiteindelijk onvergetelijke ervaring.

Conclusie: Bereid je voor (en pak de tissues)

Dus, als je besluit om Een klein leven te lezen, wees gewaarschuwd. Het is geen boek dat je even tussendoor leest. Het is een commitment. Het is alsof je een relatie aangaat met een boek. Je moet er tijd en energie in steken, en je zult er door gekwetst worden. Maar je zult er ook door geraakt worden.

Pak een grote doos tissues, zet je favoriete troosteten klaar (chocolade is altijd een goed idee), en bereid je voor op een emotionele rollercoaster. En onthoud: het is maar een boek. Maar het is een boek dat je nog lang zal bijblijven. Alsof je een tattoo laat zetten op je ziel. Pijnlijk, maar permanent. En misschien, heel misschien, wel de moeite waard.

En tot slot: Praat erover! Praat met je vrienden die het ook gelezen hebben. Praat met je therapeut. Praat met je huisdier (die zal waarschijnlijk niet veel begrijpen, maar hij zal je wel troosten). Een klein leven is een boek dat je niet in je eentje hoeft te verwerken. Delen is helen, zeggen ze toch?