Het Omgekeerde Is Ook Waar

Ken je dat? Je zit in de kroeg, kletsend met een vriend over... ik weet niet wat. Misschien over die belachelijke nieuwe Netflix serie, of over je baas die écht geen idee heeft waar hij mee bezig is. En dan, uit het niets, zegt je vriend iets wat je totaal overhoop gooit. Iets wat je perspectief compleet verandert. Zo had ik het laatst, toen ik klaagde over mijn gestresste agenda. Mijn vriend, een doorgewinterde zen-meester (in zijn eigen hoofd, althans), zei heel kalm: "Maar... misschien wil je wel gestrest zijn?"

Mijn eerste reactie was uiteraard een rollende oogbol. Wil ik gestrest zijn? Alsof ik daar 's ochtends voor de spiegel sta en denk: "Vandaag ga ik eens flink wat stress verzamelen!" Maar toen ik er over nadacht... zat er misschien toch een kern van waarheid in. En dat bracht me op het idee voor dit stukje: Het Omgekeerde Is Ook Waar. Oftewel: soms, heel soms, is de realiteit niet zo zwart-wit als we denken.

Wat bedoelen we met "Het Omgekeerde Is Ook Waar"?

Simpel gezegd: het is het idee dat de tegenovergestelde van een stelling soms ook waar kan zijn. Niet altijd natuurlijk! Stel je voor dat iemand zegt: "De aarde is plat." Daarvan is het omgekeerde ("De aarde is rond") wel echt waar, maar het oorspronkelijke statement blijft gewoon keihard onzin. (Sorry Flat Earthers, maar het is echt zo.)

Waar het interessant wordt, is bij zaken die complexer zijn, zaken waar emoties en subjectieve ervaringen een rol spelen. Denk aan uitspraken over succes, geluk, relaties, en ja, ook over stress.

Even een waarschuwing: we gaan hier niet ineens relativeren dat alle ellende eigenlijk wel prima is. Het omgekeerde is niet altijd waar, en het is belangrijk om de context en de ernst van de situatie in acht te nemen. Misbruik maken van deze denkwijze om bijvoorbeeld negatief gedrag goed te praten, is nooit oké.

Voorbeelden waar het wél interessant is

Oké, genoeg waarschuwingen. Laten we eens kijken naar wat voorbeelden waar het concept "Het Omgekeerde Is Ook Waar" je echt kan helpen om dingen anders te bekijken:

"Ik ben niet goed genoeg."

Dit is een klassieker, toch? We hebben allemaal wel eens het gevoel dat we tekort schieten, dat we niet voldoen aan de verwachtingen (van onszelf of van anderen). Maar... is het omgekeerde ook waar? Misschien ben je juist wel te goed. Te ambitieus, te perfectionistisch, te... ja, wat dan ook. Soms leggen we de lat zó hoog, dat we onszelf onmogelijk kunnen overtreffen. En dat resulteert dan weer in het gevoel dat we "niet goed genoeg" zijn. Zie je de ironie?

• Vraag jezelf af: Zijn mijn eisen wel realistisch?
• Tip: Probeer eens te focussen op wat je wel bereikt hebt.
• Nog een tip: Praat erover! Je bent echt niet de enige met dit gevoel.

"Ik heb geen tijd."

Nog zo'n veelgehoorde klacht. We rennen van afspraak naar afspraak, van deadline naar deadline, en aan het einde van de dag zijn we doodmoe en hebben we... inderdaad, geen tijd voor onszelf. Maar wat als... je eigenlijk bang bent voor de tijd die je wél hebt? Angst om stil te staan, angst om geconfronteerd te worden met jezelf en je gedachten. Drukte kan een prima masker zijn om te verbergen wat er echt speelt.

Heb je hier wel eens over nagedacht? Durf je wel even niks te doen?

"Ik ben niet creatief."

Dit is een leugen die veel mensen zichzelf vertellen. Ze denken dat creativiteit iets is waarmee je geboren wordt, een soort magische gave die sommigen wel en anderen niet hebben. Maar het omgekeerde kan ook waar zijn: misschien ben je te kritisch. Misschien ben je zo bang om fouten te maken, dat je jezelf nooit de ruimte geeft om te experimenteren en te ontdekken.

Creativiteit is als een spier: hoe meer je hem traint, hoe sterker hij wordt. Dus ga lekker klungelen, maak fouten, en ontdek je innerlijke Picasso (of Modigliani, of Escher, wat je maar wilt).

"Ik ben niet succesvol."

Succes is zo'n vaag begrip. Iedereen heeft er een andere definitie van. Voor sommigen is het veel geld verdienen, voor anderen is het een betekenisvol leven leiden. Maar wat als je... te gefocust bent op succes? Misschien ben je zo bezig met het najagen van je doelen, dat je vergeet om te genieten van de reis. Misschien ben je zo bang om te falen, dat je jezelf geen risico's durft te veroorloven. En dat, paradoxaal genoeg, maakt je minder succesvol.

Denk eens na: Wat betekent succes echt voor jou? En ben je wel op de juiste manier bezig om dat te bereiken?

Hoe kun je dit toepassen in je leven?

Oké, genoeg theorie. Hoe kun je dit rare concept nu daadwerkelijk gebruiken om je leven een beetje beter te maken?

• Wees bewust van je gedachten. Let op de dingen die je tegen jezelf zegt. Zijn ze wel altijd waar?
• Stel jezelf open vragen. In plaats van "Waarom lukt dit me niet?", vraag jezelf af: "Wat als ik het al wel kan, maar het me gewoon nog niet realiseer?"
• Daag je aannames uit. Waarom denk je dat iets op een bepaalde manier moet? Kan het ook anders?
• Experimenteer! Probeer nieuwe dingen, stap uit je comfort zone, en kijk wat er gebeurt.

Het idee van "Het Omgekeerde Is Ook Waar" is geen magische formule die al je problemen oplost. Maar het kan je wel helpen om een frisse blik op de dingen te krijgen, om vastgeroeste patronen te doorbreken, en om jezelf beter te begrijpen. En dat, vrienden, is al heel wat waard.

Dus, de volgende keer dat je jezelf betrapt op een negatieve gedachte, denk dan even aan dit stukje. Misschien, heel misschien, is het omgekeerde ook wel waar.

En tot slot...

Misschien is dit hele artikel wel complete onzin. Wie weet is het omgekeerde daarvan ook waar. 😉