Hoe Oud Moet Je Zijn Om Paus Te Worden

Oké, even een bekentenis. Laatst zat ik met mijn neefje van 10 (die een bovengemiddelde interesse heeft in alles wat met macht en regeltjes te maken heeft - ik zie een toekomstige advocaat, helaas voor mij) te praten over het Vaticaan. Hij vroeg doodleuk: "Kun ik paus worden?". Ik antwoordde, heel serieus: "Nou, dat hangt ervan af… hoe snel je heel populair kan worden bij kardinalen, en of je nog lang genoeg leeft als ze je kiezen". En dat bracht me aan het denken… Hoe oud moet je eigenlijk zijn om paus te worden?

Het antwoord is… er is geen officiële minimumleeftijd. Ja, je leest het goed. Geen enkele. Het is net zoiets als met die "leeftijdsgrenzen" voor bepaalde snoepjes. Officieel is het voor je eigen bestwil, maar wie houdt zich er nou echt aan? Maar laten we eerlijk zijn, de kans dat een 10-jarige paus wordt, is kleiner dan de kans dat ik morgen een eenhoorn spot in mijn achtertuin. (En ik heb een vrij kleine achtertuin, dus dat zegt wel wat).

Dus, wat zijn de "unofficiele" regels?

Hoewel er geen harde minimumleeftijd is, zijn er wel degelijk impliciete regels. Je moet namelijk aan een aantal andere eisen voldoen, en die zorgen er in de praktijk voor dat de paus toch echt wel een ervaren persoon is.

Kardinaal worden

Om paus te kunnen worden, moet je in principe kardinaal zijn. Hoewel... tromgeroffel... dit is ook weer geen 100% vereiste. Theoretically gezien kan elke gedoopte mannelijke katholiek paus worden. Stel je voor, jij en ik, gewoon een kans!

(Maar laten we realistisch blijven, de kans dat jij of ik het worden, is dus echt MINIMAAL. Denk aan loterij winnen, maar dan keer duizend).

Maar goed, terug naar de kardinalen. Het College van Kardinalen kiest de nieuwe paus. Kardinalen worden door de zittende paus benoemd. Meestal zijn dit bisschoppen of aartsbisschoppen, die al een lange carrière binnen de katholieke kerk achter de rug hebben. Het zijn vaak mensen die veel ervaring hebben in het besturen van een bisdom of een belangrijke functie in het Vaticaan bekleden. En raad eens? De meeste kardinalen zijn boven de 50, vaak zelfs 60 of ouder.

Dus om kardinaal te worden, moet je al een lange carrière binnen de kerk hebben. Dit betekent studeren, werken, bewijzen dat je geschikt bent. Kortom, je moet je strepen verdienen. En dat kost tijd. Veel tijd.

Leeftijdsgrens voor kardinalen

Er is wel een leeftijdsgrens voor kardinalen, althans, voor hun stemrecht. Kardinalen die ouder zijn dan 80 jaar mogen niet meer deelnemen aan het conclaaf, de bijeenkomst waarin de nieuwe paus wordt gekozen. Dit betekent dat een kardinaal ouder dan 80 wel paus kan worden, maar dat hij zelf geen stem heeft in de verkiezing van een andere paus. Best een rare constructie, toch?

Historische voorbeelden

Laten we eens kijken naar de geschiedenis. Wat was de gemiddelde leeftijd van pausen bij hun verkiezing?

• De jongste paus: Paus Benedictus IX (ja, er waren er 9) werd volgens sommigen op slechts 18-jarige leeftijd paus. Schandalig jong! Maar goed, dit was in de middeleeuwen, toen de regels nogal… flexibel waren. (En hij was geen lieverdje, zullen we maar zeggen).
• De oudste paus: Paus Celestine V werd op 80-jarige leeftijd paus. Hij vond het allemaal zo ingewikkeld dat hij na een paar maanden aftrad! (Kan iemand hem ongelijk geven?).

Over het algemeen zijn de meeste pausen bij hun verkiezing tussen de 50 en 70 jaar oud. Ze hebben de ervaring, de wijsheid (hopelijk), en de connecties die nodig zijn om de kerk te leiden.

Wat betekent dit nu?

Dus, wat hebben we geleerd? Er is geen officiële minimumleeftijd om paus te worden, maar in de praktijk zijn er wel degelijk factoren die de leeftijd van de kandidaten beïnvloeden. Je moet kardinaal zijn, en kardinalen zijn meestal mensen met veel ervaring en een respectabele leeftijd.

De kans dat een jonge man (laat staan een kind!) paus wordt, is dus nihil. De kerk is een complexe organisatie met een lange geschiedenis en tradities. Het vereist een leider met ervaring, wijsheid en politiek inzicht. En dat krijg je nu eenmaal niet als je net je puberteit achter de rug hebt.

Dus, neefje, sorry. Misschien toch maar die advocatenopleiding overwegen. (Of lobbyen bij de huidige paus, je weet maar nooit!)

Maar serieus, het hele idee is toch fascinerend? Dat zo'n belangrijk ambt in principe voor iedereen toegankelijk zou kunnen zijn, maar in de praktijk door een heel specifieke groep mensen wordt bekleed. Het laat zien hoe macht en traditie samenkomen in een van de oudste instituties ter wereld.

Dus de volgende keer dat je iemand hoort zeggen "Ik zou wel paus willen worden", kun je ze gerust vertellen dat ze technisch gezien een kans maken. Maar dat de realiteit waarschijnlijk anders is. En dan kun je ze deze blogpost laten lezen. (Graag delen trouwens!)

En wie weet, misschien veranderen de regels ooit. Misschien krijgen we ooit een jonge, hippe paus die de kerk radicaal vernieuwt. Maar voorlopig lijkt het erop dat het Vaticaan nog wel even in handen blijft van de grijze (en vaak wijze) mannen.

Tot slot, nog even dit: vergeet niet dat er veel meer is dan leeftijd! Integriteit, mededogen, en een diep geloof zijn minstens zo belangrijk voor een goede paus. Maar ja, die komen niet met een minimumleeftijd, hè?