Hoeveel Oorlogen Zijn Er Nu

Ken je dat gevoel, dat je 's ochtends de krant open slaat (of tegenwoordig, je scrollt door je newsfeed) en er staat wéér iets over een conflict? Ik had het laatst nog. Mijn koffie was net klaar, de vogels zongen buiten, en BAM! Wéér een nieuwe dreiging, een schermutseling, een whatever dat klinkt als het begin van iets heel onprettigs. Je vraagt je dan af: hoeveel van die dingen zijn er eigenlijk gaande?

Het is een vraag die me al langer bezighoudt. Niet dat ik een obsessie heb met oorlog, verre van! Maar ik ben wel nieuwsgierig. Het is een beetje alsof je wilt weten hoeveel sterren er in de hemel staan. Een onmogelijke opgave, maar het idee alleen al…

Dus, Hoeveel Oorlogen Zijn Er Nu Eigenlijk?

Laten we eerlijk zijn, een exact antwoord geven is onmogelijk. Dat komt omdat de definitie van "oorlog" nogal rekbaar is. Is een grensoverschrijding een oorlog? Een cyberaanval? Een economische sanctie die een land op de rand van de afgrond brengt? Het hangt er maar net vanaf wie je het vraagt. (En, laten we wel wezen, van wiens kant je staat, toch?)

Maar laten we het proberen, op basis van wat we kunnen vinden en met een korreltje zout:

Het probleem met definities

Voordat we in cijfers duiken, moeten we het hebben over de olifant in de kamer: wat is een oorlog? Verschillende organisaties hanteren verschillende definities. Sommigen kijken naar het aantal doden, anderen naar de betrokken partijen, en weer anderen naar de intensiteit van de gevechten. Dit maakt het vergelijken van data erg lastig. Denk je eens in, alsof je appels met peren probeert te vergelijken, maar dan met een potentieel dramatische uitkomst.

Organisaties zoals het Uppsala Conflict Data Program (UCDP) in Zweden zijn toonaangevend in het verzamelen van data over conflicten. Zij hanteren een relatief strikte definitie: een conflict moet georganiseerd zijn, gewapend, en minstens 25 doden per jaar veroorzaken. Dat sluit dus al een heleboel kleinere schermutselingen en opstanden uit. (En zeg nou zelf, 25 doden is al verschrikkelijk, maar er zijn conflicten die VELE malen erger zijn!)

Wat de cijfers ons vertellen (ongeveer)

Volgens het UCDP waren er in 2023 (het meest recente jaar met volledige data) ongeveer 59 actieve gewapende conflicten in de wereld. Dat is een hoog aantal, maar het geeft wel een idee. Deze conflicten variëren enorm in intensiteit en geografische spreiding. Van grootschalige oorlogen met duizenden doden tot kleinere, lokale conflicten met een beperktere impact. (Maar geloof me, 'beperkte impact' bestaat niet echt als je er middenin zit.)

Waar vinden die conflicten dan plaats? Je raadt het misschien al: vooral in Afrika, het Midden-Oosten en Azië. Dit zijn regio's die al decennialang geteisterd worden door politieke instabiliteit, economische problemen en sociale spanningen. Denk aan:

• Oekraïne: De oorlog met Rusland is natuurlijk het conflict dat momenteel het meest in het nieuws is. Het is een grootschalige oorlog met enorme gevolgen voor zowel Oekraïne als de rest van de wereld.
• Syrië: Het conflict in Syrië sleept al jaren voort en heeft geleid tot een humanitaire ramp. Verschillende partijen zijn betrokken, waaronder de Syrische regering, rebellen en buitenlandse mogendheden.
• Jemen: De oorlog in Jemen is een vergeten conflict, maar heeft enorme gevolgen voor de bevolking. Het land staat op de rand van een hongersnood.
• Myanmar: Na de militaire coup in 2021 is de situatie in Myanmar verslechterd. Er is sprake van veel geweld en onderdrukking.
• Diverse conflicten in Afrika: In verschillende Afrikaanse landen zijn conflicten gaande, vaak tussen verschillende etnische groepen of tussen de regering en rebellen. Denk aan conflicten in de Democratische Republiek Congo, Ethiopië en Nigeria.

Dit is natuurlijk maar een greep uit de conflicten die momenteel gaande zijn. Elk conflict heeft zijn eigen unieke oorzaken en gevolgen. (En achter elk conflict zit een verhaal van menselijk leed. Dat mogen we nooit vergeten.)

De verborgen oorlogen: waar we minder over horen

Het is belangrijk om te beseffen dat de conflicten die we in het nieuws zien, slechts het topje van de ijsberg zijn. Er zijn talloze kleinere conflicten en spanningen die niet de krantenkoppen halen, maar wel degelijk impact hebben op het leven van mensen. Denk aan:

• Gangs en drugsoorlogen: In veel landen zijn er conflicten gaande tussen rivaliserende gangs en drugskartels. Deze conflicten kunnen zeer gewelddadig zijn en hebben vaak een grote impact op de lokale bevolking.
• Conflicten over grondstoffen: In sommige regio's zijn er conflicten gaande over de controle over grondstoffen, zoals olie, gas of mineralen. Deze conflicten kunnen zeer bloedig zijn en leiden tot ernstige milieuschade.
• Cyberoorlogen: Hoewel ze minder zichtbaar zijn, zijn cyberaanvallen een steeds grotere bedreiging. Landen en organisaties gebruiken cyberaanvallen om elkaar te saboteren, te spioneren of te ontregelen.

Deze "verborgen" oorlogen zijn vaak lastiger in kaart te brengen, maar ze zijn niet minder belangrijk. Ze kunnen leiden tot destabilisatie, armoede en mensenrechtenschendingen. (En vaak zijn het de meest kwetsbaren die er het hardst door getroffen worden.)

Waarom is dit belangrijk?

Je vraagt je misschien af: waarom is het eigenlijk belangrijk om te weten hoeveel oorlogen er gaande zijn? Nou, ik denk dat het belangrijk is om je bewust te zijn van de complexiteit en de uitdagingen waar de wereld voor staat. Door te begrijpen hoe wijdverspreid conflicten zijn, kunnen we beter nadenken over oplossingen. (En, hopelijk, voorkomen dat we zelf in een conflict verzeild raken.)

Daarnaast is het belangrijk om te beseffen dat oorlogen geen abstracte concepten zijn. Achter elke oorlog zitten mensen: mannen, vrouwen en kinderen die hun huis, hun familie en hun toekomst verliezen. Door ons te verdiepen in de verhalen van de slachtoffers, kunnen we meer empathie ontwikkelen en ons inzetten voor een vreedzamere wereld. (Want, uiteindelijk, willen we toch allemaal hetzelfde: een veilige en gelukkige toekomst voor onszelf en onze kinderen?)

Conclusie: Het is ingewikkeld (maar we mogen niet wegkijken)

Dus, om terug te komen op de vraag: hoeveel oorlogen zijn er nu? Het antwoord is: veel. Te veel. En het is ingewikkeld. Maar dat betekent niet dat we onze ogen moeten sluiten. Door ons te informeren, door in gesprek te gaan en door ons in te zetten voor vrede, kunnen we een verschil maken. Ook al is het maar een klein verschil. (Elke steen die we verleggen in de goede richting, is er één.)

Blijf kritisch, blijf nieuwsgierig en blijf je inzetten voor een betere wereld. Want die wereld, die begint bij onszelf.