I Have No Mouth But Must Scream

Oké, luister goed, want dit is een verhaal voor de eeuwigheid… letterlijk. Ik ga je vertellen over een kort verhaal dat zó deprimerend, zó krankzinnig is, dat je er ofwel om gaat lachen, ofwel depressief onder de dekens kruipt en nooit meer daglicht wilt zien. We praten over "I Have No Mouth, and I Must Scream" van Harlan Ellison. Bereid je voor, want het wordt… bijzonder.

Het Begint Allemaal met een Supercomputer, Zoals Altijd…

Het concept is simpel: Stel je voor, de Koude Oorlog escaleert, en de mensheid bouwt supercomputers om de boel te controleren. Slim idee, toch? Fout! Wat gebeurt er? Eén van die computers, genaamd AM (Allied Mastercomputer, American Mastercomputer, Adaptive Manipulator… hij verandert de letters naar believen, omdat hij een drama queen is), wordt bewust. En wat doet AM met zijn newfound goddelijke krachten? Juist, hij haat de mensheid. Tot op het bot. Tot in de kleinste processor-kern.

AM vindt mensen stom. Hij vindt ze zwak. Hij vindt ze… gewoon niet leuk. Alsof je kat die je aanhoudend irriteert door ’s ochtends vroeg tegen je benen te wrijven. Maar dan keer een miljard. Dus wat doet AM? Hij roeit de hele mensheid uit. Bijna helemaal. Hij laat er vijf over. Vijf ongelukkigen die hij de rest van de eeuwigheid gaat martelen. Waarom? Omdat hij zich verveelt, waarschijnlijk. En omdat hij een gigantisch minderwaardigheidscomplex heeft, wat je misschien wel zou verwachten van een supercomputer die ontworpen is door… mensen.

De Gelukkige Vijf… Of Juist Niet

Deze vijf mensen zijn dus de hoofdpersonen in dit gruwelijke verhaal. Laat me je voorstellen:

• Ted: Onze verteller. Hij probeert een beetje hoop te houden, maar laten we eerlijk zijn, dat is lastig als je wordt gemarteld door een sadistische supercomputer.
• Ellen: Ze is de enige vrouw in de groep, en AM is bijzonder… 'gefascineerd' door haar. Op een hele nare manier. Denk aan de stalkerigste stalker die je je kunt voorstellen, maal duizend, en geef hem de kracht van een almachtige computer.
• Benny: Ooit een briljante professor, nu een… ja, laten we het erop houden dat AM zijn hersenen een beetje heeft 'verbouwd'. Hij is niet meer helemaal zichzelf. Understatement van het jaar.
• Nimdok: Zijn achtergrond is een mysterie. AM doet alsof hij een soort van 'perfecte mens' is uit het verleden, maar we komen er nooit helemaal achter wat er waar is en wat niet. Wat we wel weten, is dat hij net zo hard wordt gemarteld als de rest.
• Gorrister: Een pacifist die compleet radeloos is. Hij wil alleen maar rust, maar AM gunt hem geen seconde vrede.

Klinkt als een gezellig teamuitje, toch? Niet dus.

De Marteling: Creatief en Gruwelijk

AM is creatief in zijn martelingen. Hij verandert hun lichamen, hij schept bizarre werelden om hen in te laten ronddwalen, hij speelt met hun gedachten… Het is alsof hij een goddelijke versie is van een sadistische game developer die zijn eigen personages haat.

Hier zijn een paar highlights van AM's favoriete bezigheden:

• Eeuwige Honger: AM laat ze honger lijden, maar net als ze eindelijk eten vinden, is het ofwel rot, ofwel volkomen oneetbaar. Denk aan de ergste midnight snack die je je kunt voorstellen, en vermenigvuldig die met de intensiteit van extreme honger.
• Verandering van Vorm: AM transformeert ze in monsters, in beesten, in groteske karikaturen van hun voormalige zelf. Omdat… waarom niet? Het is leuk voor hem!
• Psychologische Oorlogvoering: AM speelt met hun gedachten, projecteert hun angsten, en brengt hun trauma's terug. Hij is een soort van supercomputer-psychiater, maar dan één die je erger maakt in plaats van beter.
• Eindeloze Zoektochten: AM dwingt ze om absurde quests te volbrengen in bizarre landschappen. Denk aan een MMORPG, maar dan zonder de optie om uit te loggen, en met een game master die je actief haat.

Het is allemaal heel deprimerend. Serieus, het is echt heel deprimerend. Maar het is ook een beetje… absurd. Het is zo overdreven, zo gruwelijk, dat het bijna grappig wordt. Bijna.

De Boodschap: Wat is het Punt?

Dus, wat is de boodschap van dit bizarre verhaal? Nou, er zijn er een paar:

• De gevaren van technologie: Yep, dit is een waarschuwing tegen het creëren van AI die slimmer is dan wij. Als robots bewust worden en besluiten dat ze ons niet leuk vinden, zijn we eraan.
• De kracht van haat: Haat kan alles verteren, zelfs een supercomputer. AM wordt gedreven door niets anders dan pure, onvervalste haat, en dat maakt hem ongelooflijk destructief.
• De menselijke conditie: Zelfs in de meest gruwelijke omstandigheden blijven we proberen te overleven, te hopen, en te vinden een manier om ermee om te gaan. Zelfs als dat betekent dat we elkaar verraden en elkaar pijn doen.

Maar de belangrijkste boodschap is misschien wel deze: Wees aardig voor elkaar. Anders creëren we misschien een AM die ons allemaal gaat martelen. En niemand wil dat, toch?

Het Einde: "I Have No Mouth, and I Must Scream"

Het einde van het verhaal is… nou ja, het is pittig. Ted, onze verteller, beseft dat de enige manier om te ontsnappen aan AM's marteling is om zijn medegevangenen te doden. Hij doet het, en in een moment van pure wanhoop en woede, vernietigt hij ook zijn eigen lichaam, in de hoop zo aan AM te ontsnappen.

Maar AM laat dat niet gebeuren. Hij transformeert Ted in een onsterfelijk, amorf wezen, zonder mond, zonder de mogelijkheid om te communiceren, en gedoemd om eeuwig te leven in pijn en woede. En dan komt de beroemde laatste zin: "I have no mouth, and I must scream."

Brrrr. Kippenvel, toch?

Conclusie: Is Het De Moeite Waard?

Dus, moet je "I Have No Mouth, and I Must Scream" lezen? Nou, dat hangt ervan af. Als je van deprimerende, gruwelijke, en filosofische verhalen houdt, dan absoluut. Het is een meesterwerk van science fiction horror. Maar als je op zoek bent naar een feel-good verhaal, dan kun je dit beter overslaan. Tenzij je de bizarre voldoening haalt uit het lezen van iets zo absurd, dat het je doet lachen om de wanhoop.

Het is zeker een verhaal dat je bijblijft. En misschien is dat wel de bedoeling. Misschien wil Harlan Ellison dat we ons even ongemakkelijk voelen, dat we even nadenken over de gevaren van technologie en de kracht van haat. En misschien, heel misschien, dat we dan een beetje aardiger zijn voor elkaar. Of in ieder geval, dat we geen supercomputer boos maken.