Ik Die Nooit Een Man Heb Gekend

Zo, even mijn cappuccino slurpen. Waar waren we? Oh ja, Ik Die Nooit Een Man Heb Gekend. Klinkt als de titel van een soapserie met veel drama en onverwachte zwangerschappen, toch? Maar nee hoor, het is een verzameling verhalen geschreven door de Katherine Mansfield, die meid van Nieuw-Zeeland die de literatuurwereld op z’n kop zette.

Wie is Katherine Mansfield? (En waarom zou je haar kennen?)

Goed vraag, applausje voor jezelf! Katherine Mansfield, oftewel Kathleen Beauchamp Murry (beetje een mond vol), was een schrijfster pur sang. Ze leefde van 1888 tot 1923, dus niet heel lang, maar die korte tijd propte ze vol met schrijven, roken, reizen en een hele hoop schandalen. Ik overdrijf misschien, een klein beetje… of niet.

Waarom zou je haar kennen? Nou, ten eerste is ze gewoon waanzinnig goed. Haar korte verhalen zijn als kleine, perfect geslepen diamanten. Ze beschrijft het dagelijks leven met zo’n oog voor detail en zo’n psychologisch inzicht dat je denkt: “Hee, dat ben ik!” Of “Hee, dat is mijn tante Truus!” (Afhankelijk van of je tante Truus een beetje een vreemde vogel is, natuurlijk).

Ten tweede, ze was een beetje een rebel. In een tijd waarin vrouwen geacht werden zich keurig te gedragen en thee te drinken, reisde Katherine de wereld rond, had affaires en schreef over alles wat ze zag en voelde. Beetje zoals Amy Winehouse, maar dan met een pen in plaats van een microfoon en zonder de drugs (meestal).

Waarom zijn haar verhalen zo... anders?

• Focus op het kleine: Katherine was een meester in het observeren van kleine details en het onthullen van de verborgen betekenis ervan. Een vallend blaadje, een kopje thee, een blik tussen twee mensen... alles kan belangrijk zijn.
• Psychologisch realisme: Ze duikt diep in de gedachten en gevoelens van haar personages. Je voelt hun angsten, hun verlangens, hun vreugde en hun verdriet. Het is alsof je in hun hoofd kruipt. (Maar dan wel op een nette manier, zonder hun hersenpan te hoeven openen, natuurlijk.)
• Open einde: Veel van haar verhalen hebben geen duidelijke conclusie. Je wordt als lezer uitgenodigd om zelf na te denken over wat er gebeurd is en wat er zou kunnen gebeuren. Beetje frustrerend soms, maar ook wel weer spannend.

Ik Die Nooit Een Man Heb Gekend: Wat is het verhaal? (Eigenlijk zijn het verhalen...)

De titel is dus een beetje misleidend. Het is niet één verhaal, maar een verzameling verhalen. De titel komt van een van de verhalen, waarin een jonge vrouw, ja, inderdaad, nog nooit een man heeft gekend (op een romantische manier dan). Maar de verzameling gaat over veel meer dan alleen maar maagdelijkheid (sorry voor de spoiler!). Het gaat over het leven, de liefde, de dood, de familie, de oorlog… kortom, alles wat het leven de moeite waard (en soms vreselijk) maakt.

Het interessante is dat Mansfield deze verhalen schreef alsof het een dagboek was van een onderbewuste vrouw. Alsof we een inkijkje krijgen in het brein van iemand die de wereld op een bepaalde manier ervaart. De verhalen zijn soms dromerig, soms realistisch, maar altijd diepgaand.

Enkele toppers uit de bundel:

• "Miss Brill": Een oude vrijster die elke zondag naar het park gaat om naar de mensen te kijken. Ze voelt zich onderdeel van de wereld, totdat ze een pijnlijk moment meemaakt dat haar droomwereld in elkaar doet storten. Sad. Zoals een collega ooit zei: "Het is het verhaal van iedereen die ooit op een verkeerde stoel is gaan zitten."
• "The Garden Party": Een jonge vrouw uit een rijke familie organiseert een tuinfeest. Maar dan hoort ze dat er in de buurt iemand is overleden. Ze worstelt met de vraag of het wel gepast is om door te feesten. Moraal van het verhaal: rijk zijn is ook niet altijd makkelijk. (Zegt iemand die zelf chronisch blut is, maar toch.)
• "The Daughters of the Late Colonel": Twee zussen proberen om te gaan met de dood van hun vader. Ze worstelen met hun gevoelens en met hun verplichtingen. Een verhaal over rouw, familiebanden en de kleine drama's van het dagelijks leven. Ik zeg altijd: als je dit niet herkent in je eigen familie, dan ben je een alien.

Waarom nu nog lezen?

Omdat Katherine Mansfield tijdloos is! Oké, haar kleding is misschien een beetje uit de mode (sorry Katherine, maar die lange rokken…), maar haar verhalen zijn nog steeds relevant. Ze snapt de menselijke psyche als geen ander. Haar personages zijn complex en herkenbaar, en haar thema's zijn universeel. Bovendien, ze schrijft gewoon heel goed!

Daarnaast is het gewoon leuk om een keer iets anders te lezen dan de zoveelste thriller of feelgoodroman. Katherine Mansfield daagt je uit om na te denken, om te voelen, om te observeren. Ze geeft je een inkijkje in een andere wereld, een andere tijd, een andere manier van leven. En dat is toch waar literatuur om draait, nietwaar? Om de wereld een beetje beter (of in ieder geval anders) te begrijpen.

Dus, waar wacht je nog op? Duik in de wereld van Katherine Mansfield en ontdek zelf de schoonheid en de complexiteit van Ik Die Nooit Een Man Heb Gekend (en al die andere verhalen). Je zult er geen spijt van krijgen (tenzij je een hekel hebt aan goede literatuur, maar dan vraag ik me af waarom je dit überhaupt leest).

En oh ja, als je het boek uit hebt, kom dan even terug. Dan kunnen we erover praten. Ik ben heel benieuwd wat je ervan vond. Nu, ik ga nog een cappuccino bestellen. Proost!