Ik Jan Cremer Derde Boek

Hé jij! Zin in een verhaal over een Nederlandse enfant terrible? Eentje die boeken schreef die je oma waarschijnlijk liever verbrandde dan las? Dan moet je even meekijken naar Ik Jan Cremer Derde Boek!

Ja, je leest het goed. Derde Boek. Alsof ‘Ik Jan Cremer’ en ‘Jan Cremer 2’ nog niet genoeg opschudding veroorzaakten. Maar laten we eerlijk zijn, zonder die boeken zou de Nederlandse literatuur een stuk saaier zijn geweest, toch?

Wie is die Cremer eigenlijk?

Oké, even snel een introductie voor degenen die onder een steen hebben gelegen (geen oordeel, er zijn ergere plekken om te bivakkeren!). Jan Cremer, geboren in 1940, is een schilder én een schrijver. Maar vooral: een provocateur. Een punk avant la lettre. Hij schreef autobiografische romans vol seks, geweld en avontuur. Of nou ja, autobiografisch… daar komen we zo op.

Stel je voor: een jongen uit Enschede die de hele wereld denkt te bezitten en daar ook naar handelt. Hij werkte op schepen, sloeg zich door het leven, ontmoette de meest kleurrijke figuren, en beschreef dat allemaal in een stijl die recht voor z’n raap was. Geen gezeur, geen poespas. Bam! Daar heb je het.

Waarom was 'ie nou zo berucht?

Nou, waar te beginnen? De expliciete seksuele beschrijvingen waren in de jaren '60 en '70 natuurlijk schokkend. Het taalgebruik was grof, de scènes waren rauw, en Cremer deed geen enkele moeite om iets te verhullen. Hij schreef over hoeren, vechtpartijen, en het leven aan de rafelranden van de samenleving. Precies wat de gevestigde orde niet wilde horen.

En dan dat autobiografische aspect. Cremer stond erom bekend de boel een beetje (lees: enorm) aan te dikken. Hij was de king van de zelfverheerlijking. Of alles wat hij schreef echt gebeurd was? Dat is de vraag! Maar dat maakte het verhaal er niet minder smeuïg op, toch?

Enter: Derde Boek!

Dus, na die eerste twee boeken was de wereld natuurlijk reuze benieuwd naar wat Cremer nu weer ging verzinnen. En hij stelde niet teleur! Derde Boek uit 1969 is wederom een rollercoaster van avonturen, maar dan in een meer artistieke setting.

In dit boek zien we Cremer als een soort proto-rockster. Hij reist de wereld rond, exposeert zijn kunst, ontmoet beroemde mensen (en slaapt met ze, waarschijnlijk). Het is allemaal groter, gekker, en nog meer over de top dan voorheen.

Denk aan surrealistische scènes, bizarre ontmoetingen, en een constante stroom van zelfreflectie (of, laten we eerlijk zijn, zelfverheerlijking). Het is net alsof Cremer een spiegel voorhoudt aan de lezer en zegt: "Kijk eens hoe fantastisch ik ben!" En ergens, heel diep van binnen, geloven we hem nog ook.

Wat maakt Derde Boek zo anders?

In Derde Boek zie je een bepaalde verandering in Cremer’s schrijven. Het is minder rauw en direct dan de eerste twee boeken. Er zit een soort poëtische waas over de verhalen. Het is alsof hij probeert te laten zien dat hij meer is dan alleen maar een brulboei.

Hij experimenteert met taal, met structuur, met het idee van wat een roman eigenlijk zou moeten zijn. Sommigen vonden het geniaal, anderen vonden het pretentieus. Maar niemand kon ontkennen dat Cremer iets bijzonders aan het doen was.

Het boek verkent thema's als roem, identiteit, en de zoektocht naar betekenis in een wereld die steeds gekker wordt. Klinkt serieus, toch? Maar geloof me, Cremer weet er alsnog een lekker chaotische draai aan te geven.

Waarom je dit boek (misschien) zou moeten lezen

Oké, even eerlijk. Ik Jan Cremer Derde Boek is niet voor iedereen. Als je een hekel hebt aan provocatie, zelfverheerlijking, en expliciete scènes, dan kun je dit boek waarschijnlijk beter links laten liggen.

Maar als je wel zin hebt in een literair avontuur dat je uitdaagt, schokt en misschien zelfs een beetje amuseert, dan is Derde Boek zeker het overwegen waard.

Het is een tijdsdocument, een blik in de roerige jaren '60, en een portret van een man die weigerde om zich aan te passen aan de verwachtingen van de maatschappij.

En bovendien… het is gewoon leuk om over te praten! Stel je voor: je zit op een verjaardag en je begint over Jan Cremer. Gegarandeerd dat je de boel even flink opschudt. En wie weet, misschien ontmoet je wel iemand die er net zo over denkt als jij. Of juist helemaal niet, wat minstens zo interessant is.

De controverse blijft!

Nog steeds, decennia later, wordt er gediscussieerd over Cremer. Was hij een genie? Een charlatan? Een seksist? Een visionair? Waarschijnlijk was hij van alles wat. Maar één ding is zeker: hij heeft de Nederlandse literatuur veranderd.

En die controverse is precies wat hem zo interessant maakt. Hij daagt ons uit om na te denken over wat kunst is, wat literatuur is, en wat we eigenlijk willen zien in een boek. En dat is toch best wel knap, als je erover nadenkt.

Dus, waar wacht je nog op? Ga naar de bibliotheek, stof een exemplaar van Ik Jan Cremer Derde Boek af, en duik in het avontuur. Wees gewaarschuwd: het kan je wereldbeeld voorgoed veranderen (of op z'n minst een beetje opschudden).

En als je het niks vindt? Nou ja, dan heb je in ieder geval een leuk verhaal om op de volgende verjaardag te vertellen. Succes!

P.S. Vergeet niet om je oma te waarschuwen. Je weet maar nooit…