Is Het Lasagne Of Lasagna

Weet je, laatst zat ik bij een Italiaan (hoe cliché, ik weet het). Ik bestelde vol zelfvertrouwen een “lasagne,” en de ober keek me aan alsof ik net had gevraagd om een pizza met ananas én hagelslag. Zoiets van: "Pardon madame/monsieur, spreek je wel Italiaans?" Toen drong het tot me door: was het nou lasagne of lasagna? Het voelde ineens alsof ik al mijn hele leven verkeerd had zitten doen.

Dus, rechtzetten die boel, want niemand wil voor paal staan bij de pasta-expert om de hoek, toch? Laten we de diepte ingaan van dit culinaire dilemma. Het antwoord is eigenlijk… allebei, maar met een twist. (Alsof het ooit simpel kan zijn, hè?)

De grammaticaregels voor beginners (en voor mij, want blijkbaar heb ik ze nodig)

Oké, laten we even teruggaan naar de basis. In het Italiaans is 'lasagna' (enkelvoud) de naam voor die ene enorme pastavel. Ja, je leest het goed, dat is er maar één van. 'Lasagne' (meervoud) verwijst naar het hele gerecht, al die lagen pastavel met heerlijke saus, kaas, en al het andere lekkers dat je erin wilt verstoppen. Denk eraan: één vel, één lasagna. Een bord vol, lasagne.

Dus technisch gezien, als je één individuele pastavel bedoelt, dan zeg je "lasagna". Maar als je het hebt over het complete gerecht, dat uit meerdere lagen bestaat, dan is het "lasagne". Nu, de grote vraag… Wie loopt er rond en bestelt één pastavel? Precies. Niemand. (Behalve misschien iemand die heel graag wil bewijzen dat hij Italiaans kent…)

Hier even een samenvatting voor de snelle lezers:

• Lasagna: Enkelvoud, verwijst naar één pastavel.
• Lasagne: Meervoud, verwijst naar het complete gerecht.

Waarom zeggen we dan massaal "lasagna"?

Goede vraag! De reden waarom "lasagna" zo wijdverspreid is, vooral buiten Italië, is waarschijnlijk een mix van factoren. Ten eerste, de Engelse taal (en ook het Nederlands) is niet zo streng in het handhaven van enkelvouds- en meervoudsvormen van leenwoorden. We passen vaak de woorden aan onze eigen taalregels aan. En laten we eerlijk zijn, "lasagna" klinkt net wat makkelijker en intuïtiever dan "lasagne" voor veel mensen.

Daarnaast denk ik dat veel mensen het gewoon verkeerd hebben gehoord en de fout vervolgens overnemen. Het is een beetje zoals met "panini" (meervoud) en "panino" (enkelvoud). Weinig mensen bestellen één panino, ze bestellen meestal een paar panini's. Maar je hoort toch vaker "panini" voor het hele gerecht.

Dus, wat is nou de juiste manier?

Officieel? Lasagne. Maar in de praktijk? Zolang de ober (of je vrienden/familie) snapt wat je bedoelt, maakt het eigenlijk niet zoveel uit. Het gaat erom dat je geniet van dat goddelijke gerecht, toch? (Tenzij je dus indruk wilt maken op een Italiaanse taalpurist. Dan moet je echt op je woorden letten.)

Denk er maar zo over: het is net als met 'patat' en 'friet'. Technisch gezien is er een verschil, maar uiteindelijk bestellen we allemaal hetzelfde gefrituurde aardappelproduct. De details zijn minder belangrijk dan de smaak. Of, nou ja, dat probeer ik mezelf dan wijs te maken.

De invloed van de internationale keuken

Kijk, die Italiaanse keuken, die is geweldig, maar ze is ook een beetje... hoe zeg ik het netjes... aanstellerig. Ze hechten énorm veel waarde aan traditie en correctheid. Elke regio heeft zijn eigen variant van elk gerecht, en ze zullen je er graag op wijzen als je het 'verkeerd' doet. Maar dat is ook wat de Italiaanse keuken zo rijk en divers maakt. Het is geen uniforme massa, maar een verzameling van lokale specialiteiten en tradities. En daar mogen we best respect voor hebben.

Maar laten we eerlijk zijn, de meeste lasagne die we hier in Nederland (of in andere landen buiten Italië) eten, is al een aangepaste versie. We gebruiken misschien andere soorten kaas, andere kruiden, of we voegen er groenten aan toe die in Italië nooit in een lasagne zouden belanden. Dus, in die context, is het dan nog zo belangrijk om de grammaticale regels tot op de letter te volgen? Ik denk het niet.

Mijn persoonlijke conclusie (en je mag het er mee oneens zijn)

Ik ga me vanaf nu proberen te houden aan "lasagne" als ik het over het gerecht heb. Maar ik ga er niet wakker van liggen als ik "lasagna" hoor. Ik ga er ook zeker geen punt van maken als iemand anders het verkeerd zegt. Want uiteindelijk is het belangrijkste dat we allemaal kunnen genieten van dat heerlijke, troostende gerecht dat lasagne is (of lasagna, boeit het nog?)

Even nog een paar bonus-tips voor de lasagne-liefhebbers:

• Maak je eigen bechamelsaus. Echt, het is veel lekkerder dan uit een pakje. (En stiekem ook heel makkelijk.)
• Experimenteer met verschillende soorten kaas. Ricotta, mozzarella, parmezaan... Het kan allemaal!
• Laat je lasagne even rusten nadat hij uit de oven komt. Dan kan hij iets steviger worden en is hij makkelijker te snijden.
• En het allerbelangrijkste: deel je lasagne met vrienden en familie! Want samen eten is toch het leukste wat er is.

En nu? Tijd voor lasagne!

Zo, hopelijk heb je iets geleerd van deze linguïstische en culinaire expeditie. En hopelijk heb je nu ook zin gekregen in een lekker stuk lasagne. Dus, waar wacht je nog op? Duik de keuken in, tover een heerlijke lasagne op tafel, en geniet ervan! En onthoud: het maakt niet uit hoe je het noemt, zolang het maar lekker smaakt. (Behalve als je dus die Italiaanse ober weer tegenkomt. In dat geval... 'Lasagne, per favore!') Buon appetito!

PS: Laat me weten in de comments of jij "lasagne" of "lasagna" zegt! Ik ben benieuwd!