Joost Swarte Glas In Lood

Hé hallo! Zullen we het eens hebben over… Joost Swarte? En dan specifiek, over zijn glas-in-lood? Ja, serieus. Want geloof me, dat is echt wel de moeite waard. Koffie staat klaar?

Oké, Joost Swarte. Meester van de klare lijn, de grafische humor, en – hier komt 'ie – dus ook van glas-in-loodramen. Wie had dat gedacht, hè? Nou ja, misschien hijzelf wel, die creatieve duizendpoot.

De Klare Lijn in Kleur

Je kent Swarte waarschijnlijk van zijn strips, zijn covers voor The New Yorker (super cool!), of misschien van zijn ontwerpen voor het Toneelgroep Amsterdam. Die strakke lijnen, die heldere kleuren, die intelligente humor… dat is typisch Swarte. Maar hoe vertaal je zoiets nou naar glas? Is dat überhaupt mogelijk?

Nou, jazeker! En met verve. Hij behoudt diezelfde kenmerkende stijl, maar voegt er een extra dimensie aan toe. Letterlijk, want glas-in-lood is natuurlijk driedimensionaal, met al die verschillende stukjes glas en het lood ertussen. En die kleuren… wow.

Meer dan alleen decoratie

Vergeet bloemetjes en vogeltjes. Swartes glas-in-lood is geen saaie decoratie. Het zijn complete verhalen, gevangen in licht en kleur. Denk aan architectonische fantasieën, aan ironische taferelen, aan een knipoog naar de modernistische kunst. Het is… tja, hoe zeg je dat? Intelligent glas? Bestaat dat?

Ik bedoel, je staat er naar te kijken en je denkt: "Ja, dit is dus hoe je kunst functioneel maakt." Het is niet alleen mooi om naar te kijken, het vertelt ook een verhaal, het voegt iets toe aan de ruimte. En het speelt met het licht. Het licht! Dat is natuurlijk de magie van glas-in-lood.

Neem nou bijvoorbeeld zijn werk voor de Stadsschouwburg Haarlem. Dat is echt iconisch. Het zijn enorme panelen met geometrische vormen, met figuren die dansen en bewegen. Het is een ode aan het theater, aan de kunst, aan de verbeelding. En het is prachtig. Echt, je moet het gezien hebben.

De Techniek Achter het Glas

Maar wacht even, hoe maak je zoiets eigenlijk? Ik bedoel, ik kan wel roepen dat het allemaal zo mooi is, maar er komt natuurlijk heel wat techniek bij kijken. Je hebt niet zomaar wat gekleurd glas en wat lood, toch?

Precies. Het begint natuurlijk met een ontwerp. Swarte maakt een schets, een soort blauwdruk voor het glas-in-loodraam. Die schets wordt vervolgens uitvergroot en gebruikt als mal voor het snijden van het glas. Elk stukje glas wordt met de hand gesneden en gepolijst.

En dan komt het lood. Dat is het materiaal dat de stukjes glas bij elkaar houdt. Het lood wordt in strips gesneden en om de randen van het glas gebogen. Vervolgens worden de stukjes glas met het lood aan elkaar gesoldeerd. Dat is een secuur werkje, want je wilt natuurlijk niet dat het glas breekt.

En als alles aan elkaar zit, dan wordt het glas-in-loodraam schoongemaakt en gepolijst. En dan, tadaaa! Heb je een prachtig kunstwerk. Simpel toch? Nou ja, niet echt natuurlijk. Het is echt vakmanschap. Respect voor de mensen die dit kunnen! En respect voor Swarte, die dit bedenkt.

Waar kun je het vinden?

Oké, je bent nu natuurlijk razend benieuwd waar je dit alles in het echt kunt bewonderen. Goeie vraag! Het is niet alsof je overal Swarte's glas-in-lood tegenkomt, hè? Het is vrij exclusief, zeg maar.

Naast de al genoemde Stadsschouwburg Haarlem, heeft hij ook werk gemaakt voor andere theaters, voor kerken (ja, echt!), en voor particuliere opdrachtgevers. Het is een kwestie van speuren en zoeken. Maar geloof me, als je het eenmaal gevonden hebt, dan is het de moeite waard. Je staat er echt met open mond naar te kijken.

En anders… Google is je vriend! Er staan genoeg foto's en afbeeldingen online. Het is niet hetzelfde als in het echt, maar het geeft je in ieder geval een idee van de schoonheid en de complexiteit van Swarte's glas-in-lood. Kijk maar eens naar de ramen van het stadhuis in Nieuwegein, bijvoorbeeld. Of de glas-in-lood panelen in het gebouw van de Raad van State. Prachtig!

De Humor van Swarte

Wat ik zo leuk vind aan Swarte, is dat hij altijd humor in zijn werk stopt. Zelfs in zijn glas-in-lood. Het is niet zo'n serieuze, pretentieuze kunst. Het is toegankelijk, speels, en een beetje gek.

Je ziet dat bijvoorbeeld terug in de figuren die hij gebruikt. Het zijn vaak karikaturen, met grote neuzen en grappige gezichten. Of hij gebruikt ironische elementen, die je even aan het denken zetten. Wat bedoelt hij hier nou mee?

En die humor maakt het werk juist zo aantrekkelijk. Het is niet alleen mooi om naar te kijken, het is ook leuk. Het lacht je toe, het knipoogt, het maakt je blij. Wie wil dat nou niet?

Een levende legende?

Joost Swarte is wat mij betreft een levende legende. Hij is een van de belangrijkste grafische ontwerpers van Nederland. En zijn glas-in-lood is een bewijs van zijn creativiteit en zijn vakmanschap.

Dus, als je ooit de kans krijgt om zijn werk in het echt te zien, dan moet je dat zeker doen. Het is een ervaring die je niet snel zult vergeten. En wie weet, misschien raak je er wel door geïnspireerd. Om zelf creatief aan de slag te gaan. Of om gewoon meer naar kunst te kijken. Het kan allemaal!

En nu? Tijd voor nog een kop koffie? Of zullen we samen op zoek gaan naar een glas-in-lood raam van Joost Swarte? Wie weet wat we tegenkomen!

Bedankt voor het lezen! En tot de volgende keer!