Joris Van Casteren Eenzame Uitvaart

Zeg, heb je ooit gehoord van Joris Van Casteren? Nee? Nou, zet je schrap, want dit is zo'n verhaal waar je even stil van wordt. Niet verdrietig stil, maar meer van… ‘Wow, wat een goeie vent!’ Joris Van Casteren en zijn 'Eenzame Uitvaart', daar gaan we het over hebben.

Oké, even een stap terug. Wat is nou eigenlijk die 'Eenzame Uitvaart'? Simpel gezegd: het is een initiatief waarbij schrijvers, dichters, en andere creatievelingen gevraagd worden om een uitvaart bij te wonen en een persoonlijk gedicht te schrijven voor iemand die alleen gestorven is. Iemand zonder familie, vrienden, of bekenden. Snapt ge 'm?

Klinkt triest, hè? Is het ook wel een beetje. Maar Van Casteren heeft er juist iets heel moois van gemaakt. Hij is één van de schrijvers die zich hiervoor inzet. Wat een held.

Dus, stel je voor: je bent schrijver. Je krijgt een telefoontje: "We hebben iemand die eenzaam is overleden. Wil je een gedicht schrijven?" Zou je dat doen? Ik weet niet hoor, klinkt best heftig. Maar Joris dus wel. En hij doet het met zo veel compassie en respect. Echt, petje af!

De kracht van het woord

Waarom is dit nou zo belangrijk? Nou, denk er eens over na. Iedereen verdient het om herinnerd te worden. Iedereen heeft een verhaal. Zelfs als dat verhaal niet door familie of vrienden verteld kan worden, dan verdient het alsnog verteld te worden. En dat is precies wat die dichters doen. Ze geven een stem aan de stilte.

En Joris? Hij is niet alleen een dichter, hij is ook een observator. Hij kijkt, hij luistert (zelfs naar de stilte!), en hij vertaalt dat naar woorden die je raken. Hij probeert te begrijpen wie die persoon was, wat zijn leven was, zelfs al zijn de feiten summier. Is dat niet prachtig?

Hij schrijft niet zomaar een versje, hè. Hij doet research. Hij praat met mensen die de overledene misschien gekend hebben (al is het maar de buurvrouw of de postbode). Hij graaft in archieven. Hij probeert een beeld te schetsen. Een beeld van een mens. Een mens zoals jij en ik.

En dan komt het gedicht. Dat is dan het moment waarop die eenzame uitvaart ineens een stuk minder eenzaam wordt. Het is een eerbetoon. Een laatste groet. Een bewijs dat die persoon niet vergeten is. Kippenvel, toch?

Waarom doet hij dit?

Goede vraag! Waarom zou je dit in vredesnaam doen? Nou, ik denk dat het voor Joris (en voor de andere schrijvers) gaat om menselijkheid. Om het besef dat we allemaal verbonden zijn. Dat we allemaal een verhaal hebben. En dat het belangrijk is om die verhalen te vertellen. Vooral de verhalen die anders niet gehoord zouden worden.

Het is ook een manier om kritiek te leveren op de maatschappij, denk ik. Om te laten zien dat er mensen door de mazen van het net vallen. Om een signaal af te geven dat we beter op elkaar moeten letten. Om te zeggen: "Kijk, dit mag niet gebeuren."

En weet je wat ik zo mooi vind? Dat het niet per se zielig is. Tuurlijk, het is triest dat iemand alleen is gestorven. Maar de gedichten zijn vaak ook vol hoop. Ze gaan over de schoonheid van het leven, over de veerkracht van de mens, over de kleine dingen die er toe doen. Ze vieren het leven, zelfs in de dood.

Stel je voor, je bent Joris en staat daar bij zo'n graf. Er is niemand behalve jij, de begrafenisondernemer en een paar mensen van de gemeente. Je leest je gedicht voor. De wind waait. De regen valt. Het is stil. Maar jouw woorden klinken. Jouw woorden geven die persoon een waardigheid die hij misschien in zijn leven gemist heeft. Wauw. Just wauw.

Meer dan alleen gedichten

Maar de 'Eenzame Uitvaart' is meer dan alleen gedichten. Het is ook een beweging. Het heeft de aandacht gevestigd op een probleem dat anders verborgen zou blijven. Het heeft mensen aan het denken gezet. Het heeft discussies op gang gebracht. En dat is ontzettend belangrijk.

Joris Van Casteren is niet alleen een schrijver, hij is ook een activist. Hij gebruikt zijn talent om een verschil te maken in de wereld. Hij laat zien dat woorden krachtig kunnen zijn. Dat ze troost kunnen bieden. Dat ze mensen kunnen verbinden. Dat ze een stem kunnen geven aan de stemlozen.

En hij doet dat op een bescheiden manier. Zonder poespas. Zonder de behoefte om in de spotlights te staan. Hij doet het gewoon. Omdat het goed is. Omdat het moet. Omdat hij gelooft in de kracht van de menselijkheid.

Heb je trouwens zijn boeken gelezen? Mocht je het nog niet kennen, zeker doen! Hij schrijft over alles en nog wat, maar altijd met diezelfde scherpe blik en warme toon. En natuurlijk over zijn ervaringen met de 'Eenzame Uitvaart'. Ze zijn ontroerend en bijzonder. Een echte aanrader!

Wat kunnen we leren?

Wat kunnen we nou leren van dit verhaal? Nou, ik denk dat het vooral belangrijk is om om te kijken naar elkaar. Om te beseffen dat er mensen zijn die het moeilijk hebben. Om een klein beetje aandacht te geven. Om een klein beetje liefde te delen. Het hoeft niet veel te zijn. Een glimlach, een praatje, een kop koffie. Het kan al een wereld van verschil maken.

En misschien, heel misschien, kunnen we ook zelf een beetje meer zoals Joris zijn. Niet per se door gedichten te schrijven (hoewel, als je dat leuk vindt, zeker doen!). Maar door open te staan voor de verhalen van anderen. Door te luisteren. Door te proberen te begrijpen. Door compassie te tonen. Door de wereld een beetje mooier te maken. Stap voor stap. Gedicht voor gedicht. Uitvaart voor uitvaart.

Dus, de volgende keer dat je denkt dat jouw stem niet telt, onthoud dan Joris Van Casteren en de 'Eenzame Uitvaart'. Zij bewijzen dat zelfs de kleinste daad een groot verschil kan maken. Dat zelfs een eenzame dood niet anoniem hoeft te zijn. Dat zelfs de stemlozen een stem kunnen krijgen. Door de kracht van de woorden. En de kracht van de menselijkheid.

En nu, ga lekker een kop koffie drinken en denk er eens over na. Misschien ben je er al mee bezig zonder dat je het doorhebt. En dat is mooi.