Met Wie Heeft Syrie Oorlog
/s3/static.nrc.nl/bvhw/files/2021/03/data68426050-ec61d6.jpg)
Weet je, ik zat laatst te scrollen op Instagram – ja, guilty pleasure – en kwam een post tegen van een verre kennis die ergens in Europa vrijwilligerswerk deed. Iets met vluchtelingen, en mijn eerste gedachte was: "Oh ja, Syrië. Bestaat dat conflict nog steeds?" Het is triest, ik weet het. We raken zo gewend aan het nieuws, dat we soms vergeten dat achter die headlines echte mensen schuilgaan, en dat die conflicten nog steeds echt levens beïnvloeden. En dat bracht me dus tot de vraag: met wie heeft Syrië eigenlijk oorlog? Of beter gezegd, met wie is Syrië allemaal in conflict geweest?
Het antwoord is, zoals je al vermoedt: ingewikkeld. Heel ingewikkeld. Denk aan een kluwen wol, geknoopt door een kat die net een energieke espresso heeft gehad. Klaar om er dieper in te duiken? (Je hebt er vast wel tijd voor, anders las je dit niet, toch? 😉)
De Grote Speler: De Syrische Burgeroorlog
De kern van de zaak is de Syrische Burgeroorlog, die begon in 2011 als onderdeel van de Arabische Lente. Stel je voor: mensen die op straat komen om te protesteren voor meer vrijheid en democratie. Dat gebeurde in Syrië ook, maar de reactie van het regime van Bashar al-Assad was bruut. En dat is zacht uitgedrukt.
Must Read
- De ene kant: Het regime van Assad, gesteund door delen van het Syrische leger, milities, en buitenlandse bondgenoten (daar komen we zo op terug).
- De andere kant: Verschillende rebellengroepen, variërend van seculiere democraten tot islamitische fundamentalisten.
Het probleem is dus dat het niet simpelweg "goed" versus "slecht" is. (Zo is het eigenlijk nooit, toch?) Er zijn heel veel verschillende facties met hun eigen agenda's, en die vechten ook nog eens onderling. Klinkt als een recept voor chaos, nietwaar?
De Rol van IS (Islamitische Staat)
En alsof dat nog niet genoeg was, kwam daar ook nog IS om de hoek kijken. Islamitische Staat, of ISIS, profiteerde van de chaos en de instabiliteit om grote delen van Syrië (en Irak) te veroveren en een "kalifaat" uit te roepen. En geloof me, die waren niet bepaald lief voor de lokale bevolking. Ze werden uiteindelijk bestreden door een hele reeks aan partijen, waaronder:

- De Syrische regering
- Verschillende rebellengroepen
- De Koerden (daarover later meer!)
- De Verenigde Staten en hun bondgenoten (middels luchtaanvallen en steun aan lokale groepen)
Je ziet het al: iedereen vocht tegen iedereen, en soms ook weer even samen tegen iemand anders. Hoofdpijn? Ik ook!
Buitenlandse Machten: Een Internationale Soep
Oké, we hebben de interne dynamiek van Syrië zelf. Maar dan komt de buitenlandse bemoeienis... En die maakt het nog een stuk complexer. Verschillende landen hebben belangen in Syrië, en steunen verschillende partijen. Denk aan:
Rusland: De Steunpilaar van Assad
Rusland is Assad's belangrijkste bondgenoot. Ze leveren wapens, militaire steun, en gebruiken hun veto in de VN Veiligheidsraad om sancties tegen Syrië te blokkeren. Waarom? Nou, Rusland heeft een marinebasis in Syrië, en ze willen koste wat kost voorkomen dat een regime dat pro-Westers is aan de macht komt. Praktisch toch? (Of cynisch, net hoe je het bekijkt).

Iran: Een Regionale Speler
Iran steunt Assad ook, voornamelijk omdat Assad een bondgenoot is in hun regionale rivaliteit met Saudi-Arabië. Ze leveren wapens, training en strijders, met name via Hezbollah (een sjiitische militante groep uit Libanon).
Turkije: Tegen Assad, Maar Ook Tegen de Koerden
Turkije's rol is... lastig. Ze zijn tegen Assad, maar ze zijn ook fel gekant tegen de Koerden in Noord-Syrië. Turkije beschouwt de Koerdische YPG (Volksbeschermingseenheden) als een verlengstuk van de PKK (Koerdische Arbeiderspartij), die in Turkije als een terroristische organisatie wordt gezien. Daarom heeft Turkije meerdere militaire operaties in Noord-Syrië uitgevoerd om Koerdische strijders te verdrijven en een "veilige zone" te creëren. Complex, toch?

De Verenigde Staten en Bondgenoten: Tegen IS, Soms Tegen Assad
De Verenigde Staten en hun bondgenoten (zoals het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk) hebben voornamelijk gefocust op de strijd tegen IS. Ze hebben luchtaanvallen uitgevoerd en steun verleend aan lokale groepen, zoals de Koerden. Hun houding ten opzichte van Assad is wisselend geweest, maar ze hebben nooit geprobeerd om hem actief omver te werpen. Meer een "we houden je in de gaten"-houding, denk ik.
Saudi-Arabië en Qatar: Steun aan Rebellen
Saudi-Arabië en Qatar hebben in het verleden verschillende rebellengroepen gesteund, vaak met de intentie om Assad te verzwakken en hun eigen invloed in de regio te vergroten. Deze steun is echter in de loop der jaren afgenomen.
De Koerden: Een Vergeten Speler?
En dan heb je nog de Koerden. Zij wonen in een autonoom gebied in Noord-Syrië, en hebben dapper gevochten tegen IS. Ze hebben steun gekregen van de Verenigde Staten, maar ze worden ook bedreigd door Turkije. De Koerden willen graag hun autonomie behouden, maar hun toekomst is onzeker. Eigenlijk best wel oneerlijk, als je erover nadenkt.

Waar Staan We Nu?
De Syrische Burgeroorlog is nog steeds niet voorbij, hoewel de intensiteit wel is afgenomen. Assad controleert het grootste deel van het land, maar er zijn nog steeds gebieden die in handen zijn van rebellen of Koerdische strijders. De humanitaire situatie is verschrikkelijk, en miljoenen Syriërs zijn op de vlucht. Het conflict heeft ook geleid tot de opkomst van terrorisme en de destabilisatie van de hele regio.
Dus, om antwoord te geven op de vraag: met wie heeft Syrië oorlog? Het antwoord is: met heel veel mensen. Interne facties, buitenlandse machten, ideologische tegenstanders... Het is een triest en complex verhaal, en er is geen makkelijke oplossing in zicht.
Hopelijk heb je nu een beter (maar misschien ook wel verwarrender) beeld van de situatie in Syrië. Het is belangrijk om te onthouden dat achter al die politieke spelletjes en militaire manoeuvres echte mensen schuilgaan, mensen die lijden onder de gevolgen van dit conflict. En dat, denk ik, is de belangrijkste les van dit verhaal.
