Ten Tijde Of Ten Tijden

Oké, laten we eerlijk zijn. We hebben het allemaal wel eens gehad. Je zit lekker te typen, een belangrijke mail of een grappig berichtje naar je vrienden, en dan komt het: Ten tijde van... of Ten tijden van...? Welke moet het nou zijn?! Het is net zoiets als proberen te onthouden of je nou wel of niet de kat te eten hebt gegeven. Je denkt het te weten, maar er knaagt toch iets.

Het voelt bijna als een mini-examen Nederlands, zo’n taalkundige struikelblok. En laten we eerlijk wezen, wie wil er nou onverwacht een examen, zeker als het over iets zo obscuur gaat als archaïsche voorzetseluitdrukkingen?

Waarom is dit überhaupt een ding?

Goede vraag! Het probleem zit hem in dat "ten tijde" een vaste uitdrukking is. Maar ons brein, dat dolgraag patronen ziet (ook waar ze niet zijn), wil er automatisch een meervoud van maken. Zeker als de zin verder over meerdere momenten of gebeurtenissen gaat.

Stel je voor: je vertelt over die keer dat je je autosleutels kwijt was, ten tijde van je sollicitatiegesprek, ten tijde van de belangrijke voetbalwedstrijd en ten tijde dat je moeder onverwacht op bezoek kwam. Je zou bijna denken: "Ah, het waren meerdere tijden, dus dan moet het wel 'ten tijden' zijn!" Maar nee hoor, de Nederlandse taal is soms net een kat: onvoorspelbaar en doet lekker zijn eigen ding.

De regel is simpel (maar je vergeet hem toch)

Hier komt de onthulling: het is ALTIJD "ten tijde van". Altijd. Punt. Uit. Alsof je tegen jezelf zegt: "Ik ga dit NOOIT meer vergeten!" (En dan vervolgens vijf minuten later toch weer twijfelt.)

De reden dat het altijd enkelvoud is, is omdat "ten tijde" in feite een oudere, formelere variant is van "in de tijd van" of "gedurende de tijd van". Je zegt ook niet "in de tijden van", toch?

Praktijkvoorbeelden (zodat het echt blijft hangen)

Laten we eens wat voorbeelden bekijken, om het allemaal wat tastbaarder te maken. Zie het als een soort taalkundige workout, waarbij we onze hersenspieren trainen.

• Ten tijde van de middeleeuwen waren ridders heel populair. (Niet: ten tijden van de middeleeuwen)
• Ten tijde van de pandemie was thuiswerken de norm. (Niet: ten tijden van de pandemie)
• Ten tijde van mijn studententijd at ik voornamelijk pizza en noodles. (Niet: ten tijden van mijn studententijd)
• Ten tijde van de Olympische Spelen hangt er altijd een geweldige sfeer in de stad. (Niet: ten tijden van de Olympische Spelen)
• Ten tijde van de release van de nieuwe iPhone stonden mensen dagenlang in de rij. (Niet: ten tijden van de release van de nieuwe iPhone)

Zie je? Het is eigenlijk best logisch. Zodra je er even over nadenkt.

Ezelsbruggetjes voor de Vergeetachtigen (zoals ik)

Oké, we hebben de regels gehad, de voorbeelden bekeken, maar laten we eerlijk zijn: de kans is groot dat je dit over een week weer vergeten bent. Daarom hier een paar ezelsbruggetjes, zodat je de volgende keer met een gerust hart kunt typen.

1. Denk aan een tijdmachine. Die brengt je naar één bepaald tijdperk, niet naar meerdere tegelijk. Dus: "ten tijde van".
2. Zing het als een liedje: "Ten tijde van... la la la... NIET 'ten tijden'!" (Werkt gegarandeerd niet, maar wie weet?)
3. Stel je voor dat een taalpurist je streng aankijkt als je "ten tijden" typt. (Dat helpt mij vaak, want ik ben bang voor taalpuristen.)
4. Maak een sticker met "TEN TIJDE!" en plak die op je laptop. Subtiel, maar effectief.

De Conclusie (en een kleine bekentenis)

Kijk, het is oké om fouten te maken. Taal is lastig, Nederlands is een beetje maf, en we zijn allemaal maar mensen. Maar hopelijk heb je na het lezen van dit artikel iets meer zelfvertrouwen als het gaat om "ten tijde van" (en niet "ten tijden van").

Ikzelf heb ook wel eens de fout gemaakt. Ja, echt waar! Zelfs mensen die over taal schrijven, kunnen zich vergissen. Het is net als proberen te koken zonder recept: soms gaat het goed, soms eindig je met een verbrande pan en een pizza-bestelling.

Dus, de volgende keer dat je twijfelt, denk dan aan dit artikel, aan de tijdmachine, de zingende taalpurist, of gewoon aan mij, die ook wel eens worstelt met de Nederlandse taal. En onthoud: ten tijde van dit moment, weet je het antwoord!

En nu?

Nu ga je oefenen! Schrijf een paar zinnen met "ten tijde van". Post ze op social media, stuur ze naar je vrienden, of plak ze op de koelkast. Hoe meer je het gebruikt, hoe beter het blijft hangen. En wie weet, misschien word je wel de nieuwe "ten tijde van"-expert in je vriendenkring. Succes!