Terry Pratchett The Amazing Maurice

Oké, luister, ik ga jullie iets vertellen over een boek dat zo briljant is dat het je sokken af zou schoppen… als je sokken droeg. Het heet The Amazing Maurice and his Educated Rodents, van Terry Pratchett. Ja, die Terry Pratchett, de koning van de knotsgekke, maar toch super slimme fantasy. Het is een kinderboek, technisch gezien, maar vergis je niet, dit is net zo verslavend voor volwassenen als kattenfilmpjes op YouTube. Misschien wel meer. Kattenfilmpjes zijn schattig, maar Maurice is... wel, daar komen we zo op.

Wie is deze Maurice en waarom is hij zo 'amazing'?

Maurice is een kat. Geen gewone kat, hé? Nee, nee, dit is een kat met een plannetje. Een slim plannetje. Denk aan een kat die schaken speelt in plaats van met een wolbol. Misschien overdrijf ik, maar niet veel. Hij is geleerd! Een pratende kat! En het beste van alles? Hij is niet eens een held. Eigenlijk is hij een beetje een schurk. Een schattige, slimme schurk met een goed hart… ergens diep, diep vanbinnen, begraven onder lagen cynisme en een obsessie met knäckebröd. Ja, knäckebröd. De kat eet knäckebröd. Ik kan het je niet uitleggen.

Dus, Maurice werkt samen met een groep ratten. Niet zomaar ratten, maar verstandige ratten. Ratten met namen, ratten met banen, ratten die discussiëren over morele dilemma’s. Klinkt dit al gek genoeg? Wacht maar, het wordt nog beter.

Het briljante (en een beetje louche) plan

Hun plan is simpel, maar geniaal: ze gaan naar een dorp, de ratten doen alsof ze een rattenplaag zijn (heel overtuigend, kan ik je verzekeren), en dan komt Maurice "heldhaftig" de dag redden, waardoor ze een berg geld verdienen. Pure winst! Het is bijna te perfect… tot het natuurlijk helemaal misgaat. Want in Pratchett’s wereld gaat alles mis. En dat is het leuke ervan.

Wat is het probleem? Nou, de dorpen waar ze aankomen zijn… een beetje vreemd. Er is iets mis. Er is meer aan de hand dan alleen maar domme boeren en een paar hongerige ratten. Er is een rattenvanger. Maar niet zomaar een rattenvanger. Deze rattenvanger is… laten we zeggen, hij is meer dan een beetje creepy. Denk aan een combinatie van een circusclown en een seriemoordenaar, maar dan met een fluit. Een zeer, zeer vervelende fluit.

Belangrijke personages (naast de amazing Maurice, natuurlijk)

• Dangerous Beans: De leider van de ratten. Hij is blind, maar spiritueel en heel wijs. Denk aan een ratten-Dumbledore.
• Hamnpork: Een andere rat. Hij is gek op verhalen en wil niets liever dan een held zijn. Helaas is hij niet zo heldhaftig… in het begin.
• Malicia Grim: Een jong meisje dat meegaat met Maurice en de ratten. Ze is obsessief bezig met sprookjes en denkt dat het echte leven net zo werkt. Ze is… nou, ze is een geval apart. Ze wil constant het verhaal "verbeteren" en dat zorgt voor hilarische momenten. Stel je voor dat iemand constant probeert je leven te schrijven alsof het een slecht sprookje is.
• De Rattenvanger: De slechterik. En wat voor één! Hij is niet alleen eng, hij is ook verrassend complex. Pratchett kan zelfs van een slechterik een personage maken dat je begrijpt, al wil je hem nog steeds een schop geven.

Waarom je dit boek moet lezen

Serieus, waarom lees je dit nog steeds en ben je het niet al aan het downloaden (of, je weet wel, kopen in een echte winkel, zoals een beschaafd mens)?

• De humor: Pratchett’s humor is uniek. Het is slim, soms absurd, maar altijd raak. Je zult lachen. Veel. Misschien zelfs zo hard dat je koffie uit je neus komt. Wees gewaarschuwd.
• De personages: De personages zijn fantastisch. Ze zijn gelaagd, complex en je gaat ze echt om geven. Zelfs de ratten. Vooral de ratten.
• Het verhaal: Het is meer dan alleen maar een grappig avontuur. Het gaat over goed en kwaad, over verantwoordelijkheid, over de kracht van verhalen en over hoe je een held kunt zijn, zelfs als je een pratende kat bent die eigenlijk alleen maar uit is op geld.
• De filosofie: Ja, er zit filosofie in een kinderboek over pratende ratten en een kat die knäckebröd eet. Pratchett sluipt er gewoon in, alsof het niets is. Je leert er nog wat van ook!

Het boek zit vol met verwijzingen naar bekende sprookjes, maar Pratchett draait ze allemaal om en maakt er iets nieuws en verrassends van. Denk aan Hans en Grietje, maar dan met een rat die een heel sterk argument heeft tegen het eten van peperkoekhuisjes. Het is geniaal. Echt waar.

Een paar fun facts, omdat waarom niet?

• Wist je dat Terry Pratchett ridder is? Sir Terry Pratchett! Dat maakt zijn boeken automatisch nog cooler.
• The Amazing Maurice won de Carnegie Medal, een prestigieuze prijs voor kinderboeken. Zegt toch wel iets, hé?
• Pratchett schreef dit boek deels als een reactie op het klassieke verhaal van de Rattenvanger van Hamelen. Hij wilde een verhaal maken dat meer was dan alleen maar een waarschuwing over het breken van beloftes.

Conclusie (eindelijk!)

Dus, daar heb je het. The Amazing Maurice and his Educated Rodents is een must-read. Het is grappig, slim, ontroerend en gewoonweg briljant. Het is het soort boek dat je aan iedereen wilt aanraden, van je oma tot je chagrijnige buurman. Wie weet, misschien maakt het ze zelfs een beetje gelukkiger. En als dat niet lukt, nou ja, dan heb je in ieder geval een geweldig boek gelezen.

En nu ga ik knäckebröd kopen. Ik ben benieuwd of katten het echt lekker vinden. (Oké, nee, ik ben geen knäckebröd aan een kat geven. Ik ben geen monster.)

Ga lezen! En lach! En denk! En bedenk dat pratende ratten misschien niet zo gek zijn als je denkt…