The Enemy Of My Enemy Is My Friend

Hé, laten we het even over iets hebben dat we allemaal wel eens meemaken. Iets dat zo basic is als ademhalen, maar dan met een snufje drama en een flinke dosis strategische allianties. Ik heb het over: "De vijand van mijn vijand is mijn vriend." Klinkt lekker Shakespeareaans, toch? Maar geloof me, het zit veel vaker in je leven dan je denkt.

Denk bijvoorbeeld aan die ene keer dat je collega Pieter, die je normaal gesproken met lange tanden begroet, opeens je steun en toeverlaat werd. Waarom? Omdat jullie allebei compleet gestoord werden van de nieuwe, over-enthousiaste stagiaire die constant om feedback vroeg, maar er nooit iets mee deed. Ineens was Pieter niet meer die irritante vent die altijd jouw lunch jatte. Nee, Pieter was je compaan in de strijd tegen de stagiaire-terreur. Een bondgenoot, door gemeenschappelijke ergernis gesmeed. Herkenbaar, hè?

Het principe is eigenlijk heel simpel. Je hebt iemand, of iets, dat je echt niet leuk vindt. Laten we hem, voor de grap, even "Klaas de Knorpot" noemen. Klaas de Knorpot is je vijand. En dan ontdek je dat iemand anders, laten we haar "Brenda de Bubbelaar" noemen, óók Klaas de Knorpot niet kan uitstaan. Bingo! Ineens heb je een gezamenlijk doel, en Brenda wordt automatisch een stuk interessanter. Misschien wel je vriend(in)! (Voorlopig dan, hè. Laten we niet op de zaken vooruit lopen.)

Waar kom je dit allemaal tegen?

In de politiek (duh!)

Natuurlijk, de meest voor de hand liggende plek om dit principe in actie te zien, is de politiek. Politieke partijen die elkaar normaal gesproken de hersens inslaan, kunnen plotseling samenwerken als ze een gemeenschappelijke vijand hebben. Denk aan een wetsvoorstel dat ze allebei vreselijk vinden, of een andere partij die ze allebei uit het zadel willen werken. Het is soms net een aflevering van "House of Cards", maar dan met meer saaie debatten en minder moord. (Hopelijk!)

Op het werk (o ja!)

We hadden de stagiaire al even aangestipt, maar er zijn nog zoveel andere voorbeelden op de werkvloer! Die vervelende manager die micro-managet? Die deadline die onhaalbaar is? Die collega die altijd de eer opstrijkt voor jouw werk? Allemaal potentiële vijanden waar je samen met anderen tegen kunt ageren. Natuurlijk, je gaat niet gelijk met hooivorken het kantoor bestormen. Maar een subtiele samenwerking, een paar gedeelde frustraties tijdens de koffiepauze, kan wonderen doen.

In je vriendengroep (pas op!)

Ook in je vriendengroep kan dit principe spelen. Misschien zijn er twee vrienden die elkaar niet zo liggen. Maar als een van hen ruzie krijgt met een andere vriend, dan kan de ander zomaar partij kiezen. Het is soms een beetje pijnlijk om te zien, want het is niet altijd eerlijk. Maar ja, het is wel menselijk. En soms is het best vermakelijk om te zien hoe de dynamiek verandert. Zeker als je er zelf buiten staat.

In de liefde (auw!)

Oké, dit is een gevoelige. Het kan voorkomen dat je ex-partner plotseling bevriend raakt met iemand die jij niet zo mag. Ineens hebben ze een gemeenschappelijke band: jou! Dit is vaak een tactiek om je jaloers te maken, of om je te laten zien dat ze "verder" zijn gegaan. Probeer je er niet te veel van aan te trekken. Het is vaak oppervlakkig en niet zo gemeend als het lijkt. Focus je op je eigen geluk, en laat Klaas de Knorpot en Brenda de Bubbelaar lekker knorren en bubbelen.

De valkuilen

Natuurlijk is het niet allemaal rozengeur en maneschijn. Er zijn ook valkuilen verbonden aan dit principe.

Ten eerste, je weet dat deze vriendschap gebaseerd is op een negatieve basis: een gedeelde haat. Zodra de vijand verdwenen is, kan de vriendschap ook zomaar verdwijnen. Wees daar op voorbereid.

Ten tweede, je loopt het risico dat je je eigen waarden en normen overboord gooit. Ben je het eigenlijk wel eens met Brenda de Bubbelaar over andere zaken? Of gebruik je haar alleen maar om Klaas de Knorpot dwars te zitten? Blijf kritisch nadenken en doe geen dingen waar je later spijt van krijgt.

Ten derde, je kunt er zelf slachtoffer van worden! Misschien word je zélf de vijand waar twee anderen zich tegen keren. Wees je bewust van je eigen gedrag en probeer conflict te vermijden.

Dus, wat moeten we ermee?

"De vijand van mijn vijand is mijn vriend" is een natuurlijk en veelvoorkomend principe. Het is niet per se goed of slecht. Het is gewoon een manier waarop mensen omgaan met conflicten en concurrentie. Wees je er bewust van, gebruik het in je voordeel, maar wees ook kritisch en voorzichtig. En onthoud: echte vriendschap is gebaseerd op meer dan alleen een gedeelde haat.

Dus de volgende keer dat je merkt dat je plotseling een alliantie sluit met iemand die je normaal gesproken niet zou uitnodigen voor je verjaardag, weet dan dat je niet gek bent. Je bent gewoon een strategische denker. En dat is best oké. Probeer er alleen niet té veel in op te gaan, en vergeet niet om af en toe te lachen om de absurditeit van het leven. Want uiteindelijk zijn we allemaal gewoon Klaas de Knorpot of Brenda de Bubbelaar, afhankelijk van wie je het vraagt.

En nu ga ik even een kop koffie halen. Misschien kom ik wel een nieuwe vijand tegen... of een nieuwe vriend! Wie zal het zeggen?