The Fog Of War Mcnamara

Okay, let’s talk Vietnam! En Robert McNamara. Klinkt saai? Echt niet! We gaan het hebben over de ‘Fog of War’. Het is een docu. Een docu die je aan het denken zet. En een beetje laat lachen, eerlijk is eerlijk.

Wie was McNamara eigenlijk? Nou, hij was de minister van Defensie onder Kennedy en Johnson. Super slim. Harvard afgestudeerd. Kon alles wat met cijfers te maken had. Efficiency was zijn ding. Maar of dat hielp in Vietnam… da’s een ander verhaal!

De man met de bril

McNamara. Denk aan: grote bril. Strak pak. Super zelfverzekerd. Hij was de man die dacht dat hij alles kon fixen met data. Probleem? Analyseer het. Data erin. Oplossing eruit. Alsof oorlog een rekensom is! Spoiler alert: is het dus niet.

In de docu zie je hem dus, oud en grijs. Hij blikt terug. En dat is het leuke. Hij vertelt openhartig. Geeft fouten toe. Toegeven dat je fout zat? Dat is best bijzonder voor een oud-minister!

Hij legt uit hoe ze dachten. Hoe ze beslissingen namen. En waarom die beslissingen, achteraf gezien, misschien niet zo slim waren. Maar snapte hij het toen echt niet? Dat is de vraag! De Fog of War, dus. De mist van de oorlog.

Elf lessen voor het leven (en de oorlog)

De docu is slim opgebouwd. Het is niet zomaar een geschiedenisles. McNamara presenteert elf lessen. Lessen over oorlog, over macht, over menselijkheid. Klinkt zwaar? Valt mee. Het is meer… stof tot nadenken.

Eén van die lessen? “Empathise with your enemy.” Begrijp je vijand. Klinkt logisch, toch? Maar in oorlog? Super moeilijk! Je zit elkaar naar het leven. Empathie is dan ver te zoeken. Maar volgens McNamara cruciaal. Hij had gewild dat ze de Vietnamezen beter hadden begrepen.

Een andere les: “Rationality will not save us.” Rationaliteit is fijn. Maar het is niet alles. Oorlog is chaotisch. Emoties spelen een rol. Irrationele beslissingen worden genomen. Data kan je daar niet altijd uit redden.

En hier komt de humor om de hoek kijken. McNamara, de man van de cijfers, die zegt dat cijfers niet alles zijn! De ironie spat er vanaf. Hij zat er middenin. Zag de data. Maar de data vertelde niet het hele verhaal.

Stel je voor: je bent minister van Defensie. Je stuurt duizenden soldaten de dood in. Je bombardeert landen. Je maakt beslissingen die miljoenen mensen beïnvloeden. En dan, jaren later, zit je daar. En je denkt: “Hmm, misschien hadden we het toch anders moeten aanpakken.”

De Fog: Een dikke mist van onzekerheid

Wat is die ‘Fog of War’ dan precies? Het is meer dan alleen een mist. Het is een dikke soep van onzekerheid, verkeerde informatie, emoties en onvoorziene omstandigheden. Je denkt dat je weet wat er gebeurt. Maar je hebt geen idee.

McNamara vertelt over de Tonkin-incident. Een incident waarbij Amerikaanse schepen якобы zouden zijn aangevallen door Noord-Vietnamese boten. Dat was de aanleiding voor de escalatie van de oorlog. Maar… was die aanval er echt? Dat is de vraag! Er is nooit bewijs gevonden. Maar de beslissingen waren genomen. Op basis van onzekere informatie. En die beslissingen hadden enorme gevolgen.

De docu laat zien hoe makkelijk het is om fouten te maken. Hoe makkelijk het is om je te vergissen. Zelfs als je de beste bedoelingen hebt. Zelfs als je super slim bent. De 'Fog of War' is een waarschuwing. Wees voorzichtig! Oorlog is ingewikkeld. En de gevolgen zijn enorm.

En het leuke is, McNamara is heel eerlijk over zijn eigen rol. Hij was niet alleen een slachtoffer van de 'Fog'. Hij was ook een deelnemer. Hij maakte fouten. Hij nam beslissingen die hij achteraf betreurde. Hij probeert het niet te vergoelijken. Hij geeft het gewoon toe.

Waarom dit interessant is (ook als je niks met oorlog hebt)

Waarom zou je naar deze docu kijken als je niks met oorlog hebt? Omdat het gaat over beslissingen nemen. Onder druk. Met beperkte informatie. Iedereen maakt beslissingen. Elke dag. Soms grote. Soms kleine. De lessen van McNamara zijn relevant voor iedereen.

Denk aan: hoe ga je om met onzekerheid? Hoe ga je om met kritiek? Hoe ga je om met je eigen fouten? McNamara heeft het allemaal meegemaakt. En hij deelt zijn ervaringen. Dat is waardevol.

Bovendien is de docu gewoon goed gemaakt. Philip Glass heeft de muziek gecomponeerd. Dat is echt top. En de regisseur, Errol Morris, is een meester in het interviewen. Hij weet de juiste vragen te stellen. En hij weet McNamara aan het praten te krijgen. Het is geen saaie geschiedenisles. Het is een boeiend portret van een man in een cruciale periode.

McNamara: Held of schurk?

Is McNamara een held? Nee. Is hij een schurk? Ook niet. Hij is een mens. Een complex figuur. Hij maakte fouten. Maar hij leerde ervan. En hij probeerde zijn lessen te delen. Dat maakt hem interessant.

Het is makkelijk om hem te veroordelen. Om te zeggen dat hij verantwoordelijk is voor de dood van miljoenen mensen. Maar het is ingewikkelder dan dat. Hij zat in een bepaalde context. Hij handelde naar eer en geweten. Misschien niet altijd de juiste beslissingen. Maar hij probeerde wel het beste te doen. Tenminste, dat zegt hij zelf. En dat is de 'Fog of War': Het is moeilijk om de waarheid te achterhalen. Zelfs als je er zelf bij was.

Dus, waar wacht je nog op? Ga die docu kijken! Het is spannend, interessant en soms zelfs grappig. Je leert er iets van over oorlog. Over politiek. Maar vooral over jezelf. En je kan dan met je vrienden praten over Robert McNamara, een man die je waarschijnlijk nog lang zal heugen.

Oh, en nog een grappig detail: McNamara was een enorme fan van statistieken. Hij analyseerde alles. Zelfs de bombardementen op Vietnam. Hij wilde weten of de bombardementen effectief waren. Hij berekende de kosten en de baten. Alsof je een oorlog kan winnen met een spreadsheet! Het laat zien hoe hij dacht. En hoe hij, ondanks zijn intelligentie, de mist inging.

De Fog of War is geen feel-good movie. Maar het is wel een denk-goed-na movie. En dat is soms best wel leuk, toch?