The In The Striped Pyjamas

Okay, luister eens even, want ik ga je iets vertellen over een boek (en een film) die je óf al kent en geweldig vindt, óf waar je van hebt gehoord en denkt: "Oei, da's vast zwaar op de hand." We hebben het over The Boy in the Striped Pajamas, in het Nederlands uitgebracht als De Jongen in de Gestreepte Pyjama. Ja, de titel klinkt inderdaad alsof je een doos tissues moet klaarzetten. Maar geloof me, er is meer aan de hand dan alleen maar triestheid (hoewel, laten we eerlijk zijn, er is ook een flinke dosis triestheid).

Het Verhaal: Een Klein Beetje Verkeerd Begrepen

Het verhaal draait om Bruno, een negenjarige Duitse jongen wiens vader een belangrijke positie bekleedt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Plotseling verhuist Bruno's familie van een groot, gezellig huis in Berlijn naar... nou ja, een veel minder groot en gezellig huis naast een heel erg saai hek. Bruno is natuurlijk boos. Zijn vrienden, zijn ruime tuin – alles is weg!

Vanuit zijn nieuwe slaapkamer ziet Bruno mensen in "gestreepte pyjama's" achter het hek. Omdat hij een nieuwsgierige jongen is (en een beetje naïef, laten we eerlijk zijn), besluit hij op onderzoek uit te gaan. En wat hij ontdekt, verandert alles. Of, nou ja, zijn begrip van alles. Want Bruno snapt eigenlijk helemaal niet wat er aan de hand is. Het is alsof je aan een vijfjarige uitlegt wat kwantumfysica is. Het komt niet helemaal binnen.

Must Read

Shmuel: De Jongen Achter Het Hek

Achter het hek ontmoet Bruno Shmuel, een Joodse jongen die in een concentratiekamp woont. Ze worden vrienden, hoewel hun vriendschap gebaseerd is op een enorme kloof van onbegrip en omstandigheden. Ze spelen spelletjes (voor zover dat kan met een hek ertussen), praten over hun leven (voor zover Bruno iets weet over Shmuels leven), en delen af en toe eten (meestal stiekem gebracht door Bruno). Het is allemaal heel onschuldig... en dat maakt het juist zo schrijnend.

Wat Maakt Het Zo…Indrukwekkend? (Of Omstreden?)

De kracht van het verhaal ligt in de combinatie van:

De naïviteit van Bruno: Hij ziet de wereld door de ogen van een kind, zonder enig idee van de gruwelen die zich afspelen. Het is alsof hij een legpuzzel probeert te maken zonder te weten welk plaatje het moet worden.
De onverbiddelijke realiteit: Hoewel Bruno het niet begrijpt, weet de lezer (of kijker) maar al te goed wat er aan de hand is. Die spanning tussen Bruno's onwetendheid en onze kennis is wat het verhaal zo pijnlijk maakt. Het is alsof je toekijkt terwijl iemand langzaam een bananenschil nadert. Je weet dat het misgaat, maar je kunt niets doen.
De vriendschap: Ondanks alles vinden Bruno en Shmuel troost en menselijkheid in elkaar. Hun vriendschap is een lichtpuntje in een duistere wereld. Het is het soort vriendschap waar je naar hunkert, maar die je tegelijkertijd hart breekt omdat je weet dat het niet goed kan aflopen.

Maar... laten we het ook even hebben over de controverse. Ja, er is controverse. Sommige historici en Holocaust-overlevenden hebben kritiek geuit op het boek (en de film). Hun belangrijkste punt? De onnauwkeurigheid van de weergave van de Holocaust. Het is, om het zacht uit te drukken, een versimpelde versie van de realiteit.

De kritiek is begrijpelijk. Het boek neemt artistieke vrijheden en laat een heel rooskleurig beeld zien van hoe een kind in een dergelijke situatie zou reageren. Het is alsof je een documentaire over de Tweede Wereldoorlog maakt met de Teletubbies in de hoofdrol. Het klopt gewoon niet.

‘The Boy in the Striped Pajamas’ | Decider | Where To Stream Movies

Feiten en Fictie: Waar Ligt de Grens?

Hier zijn een paar punten om te overwegen:

Het is fictie: Laten we dat niet vergeten. Het is een roman, geen geschiedenisboek. Het doel is niet om een accurate weergave van de Holocaust te geven, maar om een verhaal te vertellen over onschuld, vriendschap en de gevolgen van haat.
Het is een introductie: Voor sommige mensen (vooral jongere lezers) kan dit boek een eerste kennismaking zijn met de Holocaust. Het kan een aanleiding zijn om meer te leren over deze zwarte bladzijde in de geschiedenis. Zie het als een soort "Holocaust 101".
Verantwoordelijkheid: Het is belangrijk om je bewust te zijn van de beperkingen van het boek. Gebruik het niet als je enige bron van informatie over de Holocaust. Lees andere boeken, kijk documentaires, bezoek musea. Doe je huiswerk!

Grappige (maar eigenlijk niet zo grappige) Feiten

Even een paar random weetjes die je misschien niet wist (of misschien wel, wie weet wat je allemaal weet!):

The sequel to the Holocaust novel ‘Boy in the Striped Pajamas’ is here

De auteur, John Boyne, zei dat hij het hele boek in tweeënhalve dag schreef. Dat is sneller dan ik een wasmand kan opvouwen!
De film werd gefilmd in Boekarest, Roemenië. Waarschijnlijk omdat het goedkoper was dan filmen in Duitsland. (Sorry, Duitsland!)
Er zijn mensen die echt denken dat er in de Tweede Wereldoorlog vriendelijke soldaten waren die kleine jongetjes hielpen ontsnappen uit concentratiekampen. Nee, echt. Dat is de kracht (en het gevaar) van fictie.

Dus, Moet Je Het Lezen of Kijken?

Dat is de grote vraag, hè? Mijn antwoord: het hangt ervan af.

Als je op zoek bent naar een nauwkeurige weergave van de Holocaust, dan is dit niet het boek (of de film) voor jou. Er zijn betere opties. Zoek bijvoorbeeld naar ooggetuigenverslagen of gedetailleerde historische analyses. Die vind je vaak in de bibliotheek of online.

The Boy In The Striped Pyjamas images The Boy In The Striped Pyjamas HD

Maar als je op zoek bent naar een emotioneel verhaal over onschuld, vriendschap en de absurditeit van haat, dan kan De Jongen in de Gestreepte Pyjama je wel raken. Wees je er alleen van bewust dat het een geromantiseerde en versimpelde versie is van de realiteit. Het is alsof je een suikerspin eet: lekker, maar niet per se voedzaam.

Mijn Persoonlijke Mening (En Ja, Die Mag Je Negeer)

Ik vind het een mooi, ontroerend verhaal. Maar ik ben me ook bewust van de beperkingen en de kritiek. Ik zou het zeker aanraden aan jongere lezers (misschien vanaf een jaar of twaalf), maar wel met de waarschuwing dat het belangrijk is om verder te kijken dan dit ene verhaal. Zie het als een opstapje naar een dieper begrip van de Holocaust.

En misschien, heel misschien, zet het je aan het denken over de gevaren van onwetendheid en de kracht van vriendschap, zelfs in de meest donkere tijden. Plus, je kunt er op een feestje mee pronken dat je een boek hebt gelezen (of een film hebt gekeken) waar iedereen een mening over heeft. Dat is toch ook wat waard, nietwaar? En nu ga ik een kop koffie drinken, want ik ben helemaal leeggeschreven. Tot de volgende keer!