The Remains Of The Day

Oké, even een bekentenis. Ik heb dus eindelijk "The Remains of the Day" gelezen. Ja, ja, ik weet het, schande dat het zo lang geduurd heeft. Het is alsof ik het over de Mona Lisa heb, maar ik heb hem eigenlijk nog nooit in het echt gezien. Het staat al jaren op mijn 'to-read' lijst, samen met de complete werken van Tolstoj (ooit!). Maar goed, beter laat dan nooit, toch? En eerlijk gezegd, het was... wow. Een totale 'mindfuck' op een subtiele, Engelse manier. Ik bedoel, verwacht geen epische veldslagen of heftige liefdesscènes. Nee, hier draait alles om onuitgesproken gevoelens, gemiste kansen en een overdosis aan butler-waardigheid. Klinkt saai? Misschien. Maar geloof me, het is allesbehalve.

De butler, de Downton Abbey vibe en het grote "Wat als?"

Het verhaal draait om Stevens, een opperbutler die zijn hele leven heeft gewijd aan het dienen van Lord Darlington op het landgoed Darlington Hall. Denk een beetje aan Downton Abbey, maar dan gefocust op één persoon: de butler. Maar Stevens is niet zomaar een butler; hij is de butler. Hij belichaamt professionaliteit tot in de puntjes. Emoties? Niet aan de orde. Zelfs niet als Miss Kenton, de huishoudster, duidelijk meer voor hem voelt dan alleen maar collega's. Of als Lord Darlington politieke beslissingen neemt die... tja, laten we zeggen dat ze niet goed zijn gevallen in de geschiedenisboeken.

En dáár zit de crux. Stevens heeft zijn leven zo ingericht dat hij perfect functioneert als machine in de dienst van een ander. Hij onderdrukt zijn eigen gevoelens, verlangens en zelfs zijn morele oordeel om zijn plicht te vervullen. Maar is dat de juiste keuze? Is het het waard om een leven van 'waardigheid' te leiden als dat betekent dat je de liefde en het geluk misloopt? Dat is de hamvraag, en die knaagt aan je terwijl je leest. (En ja, ik heb mezelf heel vaak afgevraagd wat ik zou doen. Jij ook, wedden?).

Een reis door het verleden, een zoektocht naar betekenis

Het boek is eigenlijk een lange roadtrip. Stevens maakt een autorit door het Engelse platteland om Miss Kenton op te zoeken, die inmiddels getrouwd is. Deze reis is niet alleen een fysieke reis, maar ook een reis door zijn verleden. Door zijn herinneringen komen we meer te weten over zijn relatie met Miss Kenton, de politieke intriges op Darlington Hall en de manier waarop hij zijn leven heeft geleefd. Het is een beetje alsof je meekijkt in iemands dagboek, maar dan eentje die zorgvuldig is gecensureerd en vol zit met zelfrechtvaardiging.

Waarom dit boek nog steeds relevant is

Oké, toegegeven, een verhaal over een butler die worstelt met zijn emoties klinkt misschien niet als het meest spannende onderwerp. Maar "The Remains of the Day" gaat over zoveel meer dan dat. Het gaat over:

• Spijt: De pijnlijke realisatie dat je keuzes hebt gemaakt die je leven drastisch hebben beïnvloed, en dat je die keuzes niet meer kunt terugdraaien. (Au! Die komt binnen, toch?).
• Waardigheid versus authenticiteit: Wat is belangrijker? Een perfecte buitenkant behouden, of eerlijk zijn tegenover jezelf en je gevoelens?
• Politieke verantwoordelijkheid: In hoeverre ben je verantwoordelijk voor de acties van de mensen die je dient? Mag je je ogen sluiten voor onrecht als je dat helpt om je eigen positie te behouden?
• De kracht van onuitgesproken gevoelens: De spanning die ontstaat als je niet openlijk kunt communiceren over je emoties. De gemiste kansen, de 'wat als' scenario's.

En dat is het mooie van dit boek. Het stelt vragen zonder pasklare antwoorden te geven. Het laat je nadenken over je eigen leven, je eigen keuzes en de manier waarop je met je eigen emoties omgaat. (En dat is misschien best confronterend. Maar hé, daar zijn boeken voor, toch?).

De onbetrouwbare verteller en de kunst van het subtiele

Een van de meest fascinerende aspecten van "The Remains of the Day" is de manier waarop Kazuo Ishiguro, de schrijver, Stevens als verteller gebruikt. Stevens is een onbetrouwbare verteller. Hij verdraait de waarheid, bagatelliseert belangrijke gebeurtenissen en geeft zichzelf constant een goed gevoel. Hij is zo overtuigd van zijn eigen 'waardigheid' dat hij de realiteit om zich heen niet meer kan zien. (Denk een beetje aan die ene oom op verjaardagen die altijd hele sterke meningen heeft, maar eigenlijk geen idee heeft waar hij het over heeft. Ken je 'm?).

Ishiguro laat ons tussen de regels door lezen. We moeten zelf de gaten vullen, de verborgen emoties ontdekken en de ware betekenis van Stevens' woorden achterhalen. Het is een soort detectivewerk, waarbij je als lezer constant op zoek bent naar aanwijzingen die Stevens zelf over het hoofd ziet. En dat maakt het boek zo ontzettend boeiend. Het is geen 'spoonfeeding'; je moet er echt moeite voor doen. Maar als je die moeite doet, word je beloond met een diepgaand inzicht in de menselijke psyche.

Wat kun je van dit boek leren?

Naast de diepe thema's biedt "The Remains of the Day" ook een aantal praktische lessen voor het leven. (Ja, echt!). Denk bijvoorbeeld aan:

• Het belang van zelfreflectie: Sta af en toe stil bij je eigen keuzes en vraag jezelf af of je wel de juiste weg bewandelt. (En wees eerlijk! Het is oké om fouten te maken, zolang je er maar van leert).
• De waarde van open communicatie: Praat over je gevoelens. Laat mensen weten wat je belangrijk vindt. Je hoeft niet alles alleen te doen.
• De gevaren van blinde loyaliteit: Denk kritisch na over de mensen die je dient of bewondert. Volg niet blindelings orders op, maar vorm je eigen oordeel.
• Het besef dat perfectie niet bestaat: Het is oké om fouten te maken. Het is oké om imperfect te zijn. Sterker nog, het maakt je menselijk.

Maar misschien wel de belangrijkste les is dat het nooit te laat is om je leven een andere wending te geven. Zelfs als je het gevoel hebt dat je vastzit in een bepaalde routine, is er altijd nog ruimte voor verandering. Het vereist moed, zelfreflectie en de bereidheid om je eigen comfortzone te verlaten. Maar het is de moeite waard. Want uiteindelijk is het enige wat echt telt, dat je een leven hebt geleefd dat trouw is aan jezelf.

Conclusie: Een boek dat blijft hangen

Dus, ja, "The Remains of the Day" is een aanrader. Het is geen makkelijk boek, maar het is wel een boek dat je aan het denken zet. Het is een boek dat je bijblijft, lang nadat je de laatste pagina hebt omgeslagen. (Ik denk er nog steeds over na, serieus!). Het is een boek dat je eraan herinnert dat het leven te kort is om spijt te hebben. En dat is misschien wel de belangrijkste boodschap van allemaal. Dus, waar wacht je nog op? Pak dat boek, zet een kop thee (Engelse natuurlijk!) en laat je meeslepen door het verhaal van Stevens en zijn zoektocht naar betekenis. Je zult er geen spijt van krijgen. (Behalve misschien van het feit dat je het niet eerder hebt gelezen, net als ik...).

Nu ga ik op zoek naar de film. En dan vergelijk ik 'm uitgebreid met het boek. Wie weet schrijf ik daar nog wel een blogpost over. Tot die tijd, happy reading!