Waarom Heet Black Friday Black Friday

Oké, laten we eerlijk zijn, wie heeft er nou niet op Black Friday iets gekocht waarvan je achteraf denkt: "Waarom? Ik heb dit ECHT niet nodig!" Het is alsof je in een draaikolk van kortingen wordt gezogen en er pas weer uitkomt als je creditcard smeekt om genade. Maar goed, dat terzijde... ooit afgevraagd waarom die dag eigenlijk "Black Friday" heet? Het klinkt toch een beetje... sinister, nietwaar?

Nou, je zou denken dat het iets te maken heeft met zwarte magie, een sinister complot van winkeliers, of misschien wel de kleur van je gezicht nadat je eindelijk die parkeerplek voor de MediaMarkt hebt weten te bemachtigen. (We kennen het allemaal, hè?) Maar nee, het is eigenlijk veel minder spannend, en een beetje... nou ja, saai.

De Philadelphia Connectie: Files en Frustratie

De meest gangbare theorie voert ons terug naar de jaren '60 in Philadelphia, Amerika. Stel je voor: Thanksgiving is net voorbij, iedereen is kiplekker na een buik vol kalkoen en cranberrysaus (of in ons geval, gourmetvlees en stokbrood). De volgende dag, de vrijdag, stroomt iedereen de stad in voor de jaarlijkse Army-Navy football game (een soort superprestigieuze wedstrijd tussen legerscholen).

En wat gebeurt er als duizenden mensen tegelijkertijd naar dezelfde plek willen? Juist, een gigantische verkeerschaos. De politie van Philadelphia kreeg het er zwaar te verduren. Ze moesten lange diensten draaien om de boel in goede banen te leiden (wat natuurlijk onmogelijk was). Die lange, ellendige dag, vol files, overvolle straten en irritante automobilisten, noemden ze spottend "Black Friday". Klinkt bekend, toch? Denk aan die keer dat je naar een concert probeerde te gaan en anderhalf uur in de file stond… precies dat gevoel.

Van Politie Slang naar Winkelparadijs

In eerste instantie was "Black Friday" dus helemaal geen positieve term. Het was meer een interne grap van de politie. Maar, zoals dat wel vaker gaat met grappige uitdrukkingen, begon het zich te verspreiden. En toen kwam het slimme marketingtrucje...

Winkeliers zagen namelijk wel potentie in de dag na Thanksgiving. Mensen hadden toch al vrij, de kerstinkopen moesten beginnen, dus waarom niet een dag vol aanbiedingen en kortingen organiseren? Nu komt het slimme gedeelte: in plaats van te proberen de negatieve connotatie van "Black Friday" te veranderen, besloten ze het te omarmen en er een positieve draai aan te geven.

De Rood-Zwarte Boekhouding: Winst vs. Verlies

Hier komt een andere theorie om de hoek kijken, die meer met de zakelijke kant te maken heeft. Vroeger (dus toen er nog geen spreadsheets waren, stel je voor!) gebruikten winkeliers rode inkt om verliezen aan te duiden en zwarte inkt om winst aan te duiden.

Veel winkels draaiden het hele jaar door verlies. Pas na Thanksgiving, met de kerstinkopen in volle gang, kwamen ze "in het zwart" terecht. Black Friday was dus de dag waarop de boekhouding eindelijk positief werd! Een soort financieel wonder, zo je wilt. Het moment waarop de winkelier niet meer hoefde te vrezen dat hij de kerstboom dit jaar van karton zou moeten maken.

Welke theorie je ook aanhangt, het resultaat is hetzelfde: Black Friday is uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen. Een dag waarop je je portemonnee wijd openzet en dingen koopt die je eigenlijk niet nodig hebt. Maar hé, wie zijn wij om daarover te oordelen? We doen het tenslotte allemaal.

Black Friday in Nederland: Een Import Product

In Nederland kennen we Black Friday nog niet zo lang. Het is echt een Amerikaans exportproduct, net als McDonald's en Halloween. Jaren geleden keken we er nog raar van op als we Amerikanen in tentjes voor winkels zagen slapen, wachtend op de Black Friday-deals. Nu staan we zelf 's ochtends vroeg in de rij voor een nieuwe tv of een blender die we nooit gaan gebruiken.

Het verschil is misschien dat wij Nederlanders iets minder fanatiek zijn (of juist niet, als je de drukte in de elektronicazaken ziet). We zijn toch een beetje te nuchter om elkaar de tent uit te vechten voor een afgeprijsde stofzuiger. Maar de kortingen zijn verleidelijk, dat moeten we toegeven.

Het leuke is dat Black Friday in Nederland ook een beetje is aangepast aan onze eigen cultuur. Zo zie je steeds meer winkels die al de hele week voorafgaand aan Black Friday aanbiedingen hebben (Black Week!). En Cyber Monday, de maandag na Black Friday, is ook steeds populairder, met name voor online aankopen. Dus mocht je de vrijdag gemist hebben, geen nood! Je krijgt nog een kans om je bankrekening te plunderen.

En laten we eerlijk zijn, stiekem vinden we het toch wel leuk. Even dat gevoel van een goede deal scoren, de kick van het jagen op de beste aanbiedingen. Het is een soort moderne schattenjacht, maar dan met meer mensen en minder zand.

Dus, de volgende keer dat je op Black Friday een impulsaankoop doet, denk dan aan de politie van Philadelphia die in de file stond, de boekhouders die blij waren dat ze eindelijk in het zwart kwamen, en alle andere mensen die hebben bijgedragen aan het ontstaan van dit gekke fenomeen. En voel je vooral niet schuldig. Je bent niet de enige die eraan meedoet. Misschien moeten we gewoon een supportgroep oprichten: "Black Friday Anoniem".

Dus, is Black Friday nou echt zo zwart? Misschien een beetje. Maar er zit ook een hoop kleur in: de kleur van de kortingsstickers, de kleur van de nieuwe spullen die je koopt (ook al heb je ze niet nodig), en de kleur van de vreugde (of spijt) op je gezicht als je thuiskomt met je buit. Happy shopping (en succes met het uitleggen aan je partner waarom je nou weer een nieuwe gadget hebt gekocht)!