Wie Is Schuldig Aan De Vuurwerkramp

Weet je wat ik me laatst bedacht? Ik was aan het barbecueën, en natuurlijk had iemand van die knalerwten meegenomen, je weet wel, die je op de grond gooit en dan BAM! En toen dacht ik... vuurwerk. Het is toch eigenlijk gek dat iets zo leuks, zo'n spektakel, ook zoiets vreselijks kan veroorzaken. En dan moet ik onwillekeurig denken aan Enschede. Aan de vuurwerkramp.

Het is alweer heel wat jaren geleden, maar de littekens, zowel letterlijk als figuurlijk, zijn nog lang niet geheeld. De beelden van de verwoesting staan nog steeds op mijn netvlies gebrand. En de vraag blijft knagen: Wie is er nou eigenlijk schuldig?

Een keten van gebeurtenissen

Het is niet zo simpel als één boosdoener aanwijzen. De vuurwerkramp was een keten van gebeurtenissen, een domino-effect van fouten en nalatigheid. Laten we eens kijken naar de verschillende 'schuldigen' (met aanhalingstekens, want zo zwart-wit is het niet):

SE Fireworks: De direct verantwoordelijken?

Ja, SE Fireworks. Zij waren de direct betrokkenen. Zij bewaarden het vuurwerk. Zij hadden de vergunningen (of nou ja, deels). En de manier waarop ze dat deden... laten we zeggen, die was niet optimaal. (Understatement van het jaar, toch?).

• Illegaal vuurwerk: Er lag meer vuurwerk opgeslagen dan toegestaan.
• Onveilige opslag: De opslag was verre van veilig. Denk aan te weinig afstand tussen de bunkers, en ga zo maar door.
• Gebrekkige beveiliging: Een simpel hek en een paar waarschuwingsbordjes... dat is niet echt 21st century beveiliging, toch?

De directie is uiteindelijk veroordeeld, en dat is logisch. Ze droegen een grote verantwoordelijkheid, en ze hebben die niet waargemaakt. Maar… zijn zij de enige schuldigen?

De Gemeente Enschede: Weggekeken of machteloos?

Hier wordt het ingewikkelder. De gemeente Enschede was verantwoordelijk voor de controle en het toezicht. Hadden zij niet door dat er iets niet klopte? Hadden ze weggekeken? Of waren ze gewoon machteloos tegenover een bedrijf dat lak had aan de regels?

Er zijn genoeg aanwijzingen dat er wel degelijk signalen waren. Meldingen van omwonenden, kritiek van de brandweer… Maar er werd niet genoeg mee gedaan. Of in ieder geval, niet op tijd. (Denk daar maar eens over na, beste lezer).

De rol van de gemeente is een grijs gebied. Direct schuldig? Misschien niet. Maar medeverantwoordelijk? Absoluut. Ze hebben de situatie onderschat en de risico's genegeerd.

De Provincie Overijssel: Toezicht op het toezicht?

Nog een laag in de piramide van verantwoordelijkheid: de provincie Overijssel. Zij moesten toezicht houden op de gemeente. Hebben ze dat goed gedaan? Ook hier zijn de meningen verdeeld. (Je voelt hem al aankomen...).

De provincie had een signaalfunctie. Ze hadden moeten ingrijpen als de gemeente tekortschoot. Of ze dat daadwerkelijk hadden kunnen doen, is de vraag. Maar de verantwoordelijkheid lag er wel.

De Wetgeving: Te laks of onduidelijk?

Kijk, dit is een interessante. Was de wetgeving wel streng genoeg? Waren de regels wel duidelijk? Of liet de wetgeving ruimte voor interpretatie en misbruik? (Ik denk dat je het antwoord al weet).

Achteraf is het makkelijk praten, natuurlijk. Maar de vuurwerkramp heeft wel degelijk geleid tot strengere wetgeving en betere handhaving. Dus blijkbaar was er voorheen wel wat ruimte voor verbetering, zullen we maar zeggen.

De Omwonenden: Ook een beetje schuld?

Nu ga ik misschien een heet hangijzer aanraken. Hadden de omwonenden ook een rol? Wisten ze wat er zich afspeelde bij SE Fireworks? En zo ja, hadden ze dan niet eerder aan de bel moeten trekken? (Voordat je me afkraakt, luister even!).

Het is makkelijk om naar anderen te wijzen, maar soms zijn we zelf ook onderdeel van het probleem. Als we allemaal onze verantwoordelijkheid nemen en misstanden melden, kunnen we misschien voorkomen dat zoiets nog een keer gebeurt. (Oké, nu mag je me afkraken... grapje!).

De conclusie: Een collectieve schuld?

Uiteindelijk is er niet één schuldige aan te wijzen. Het was een complex samenspel van factoren en een collectief falen van verschillende partijen. SE Fireworks, de gemeente Enschede, de provincie Overijssel, de wetgeving, misschien zelfs de omwonenden… ze hebben allemaal een steentje bijgedragen aan de ramp.

En wat leren we hiervan? Dat veiligheid geen vanzelfsprekendheid is. Dat we alert moeten zijn, kritisch moeten blijven en onze verantwoordelijkheid moeten nemen. En dat we vooral moeten leren van onze fouten, zodat de vuurwerkramp van Enschede nooit vergeten wordt, maar ook nooit meer herhaald wordt.

Wat denk jij? Wie is volgens jou schuldig aan de vuurwerkramp? Laat je mening achter in de comments!

En onthoud: volgende keer als je van die knalerwten op de grond gooit... denk dan even aan Enschede.