Anthony Doerr All The Light

Oké, luister goed, want dit is een verhaal over een boek, een héél goed boek, zo goed dat het je bijna laat vergeten dat lezen soms voelt als huiswerk (sorry, leraren!). Ik heb het natuurlijk over All the Light We Cannot See van Anthony Doerr. Het ding is, dit boek is zo populair, dat je je bijna afvraagt of je onder een steen hebt geleefd als je het nog niet kent. Maar geen stress, ik ben er om je erdoorheen te loodsen, met een beetje humor en een heleboel enthousiasme.

Stel je voor: Tweede Wereldoorlog, Parijs, en een jong blind meisje genaamd Marie-Laure LeBlanc. Oké, stop. Blind zijn in oorlogstijd? Klinkt niet echt als een pretje, toch? Maar wacht! Marie-Laure is niet zomaar een meisje. Ze is slim, vindingrijk, en heeft een vader die slotenmaker is in het museum voor Natuurlijke Historie. En raad eens? Haar vader heeft een héél bijzonder object verstopt voor de Nazi’s, namelijk een waardevolle diamant genaamd De Zee van Vlammen. (Alsof je niet al genoeg had aan een oorlog.)

En dan heb je Werner Pfennig. Een Duitse weesjongen met een ongelooflijk talent voor radio's. Echt, hij kan een radio uit elkaar halen en weer in elkaar zetten sneller dan ik een tosti kan maken. Door zijn talent komt hij bij de Hitlerjugend terecht, een plek waar je waarschijnlijk liever niet wilt zijn, tenzij je houdt van strakke uniformen en ideologische hersenspoeling. (Nee, ik ook niet.)

Waarom je dit boek MOET lezen (zelfs als je geen zin hebt in oorlog)

Oké, oké, ik hoor je denken: "Nog een oorlogsboek? Serieus?" Maar geloof me, dit is anders. Doerr schrijft zo mooi, dat je bijna vergeet dat je over iets vreselijks leest. Bijna. Het is alsof je naar een prachtige zonsondergang kijkt terwijl er ergens in de verte kanonnen knallen. (Een beetje macaber, maar je snapt 'm.)

• De personages: Marie-Laure en Werner zijn zo goed uitgewerkt, dat je ze gewoon in het echt wilt ontmoeten (of ze een dikke knuffel wilt geven, afhankelijk van hun huidige situatie in het verhaal). Ze zijn allebei kwetsbaar, intelligent en vol goede bedoelingen, zelfs Werner, ondanks zijn ietwat ongelukkige carrièrekeuze.
• De setting: Van het bruisende Parijs tot het door oorlog geteisterde Saint-Malo, Doerr weet de locaties tot leven te brengen. Je ruikt bijna de zoute zeelucht en je voelt de stenen onder je voeten terwijl Marie-Laure door de straten navigeert.
• Het verhaal: Het is een spannend kat-en-muisspel, waarin Marie-Laure probeert te overleven terwijl Werner worstelt met zijn geweten. En die diamant? Die speelt natuurlijk ook een belangrijke rol. Wie krijgt hem? Wat gebeurt ermee? Je moet het zelf lezen!

De magie van Anthony Doerr (hij is geen tovenaar, maar bijna)

Wat Doerr zo goed maakt, is zijn vermogen om details te gebruiken. Hij beschrijft niet alleen de gebeurtenissen, hij beschrijft hoe het voelt, hoe het ruikt, hoe het klinkt. Hij gebruikt metaforen en vergelijkingen alsof het niks is. Het is gewoon... magie. (Niet letterlijk natuurlijk, maar je begrijpt het.)

Wist je bijvoorbeeld dat Doerr jarenlang onderzoek heeft gedaan voor dit boek? Hij heeft Saint-Malo bezocht, de archieven doorzocht, en zelfs met blinde mensen gesproken om Marie-Laure zo realistisch mogelijk te maken. Dat is pas toewijding! (Ik doe dat niet eens voor mijn favoriete Netflix-serie.)

Leuke weetjes over het boek (voor op feestjes)

• All the Light We Cannot See won de Pulitzer Prize in 2015. Ja, dat is een hele grote prijs. Het is een beetje de Oscar van de boekenwereld.
• Het boek is in meer dan 40 talen vertaald. Dus, mocht je het niet in het Nederlands willen lezen (waarom niet?), dan heb je genoeg andere opties.
• Netflix heeft er een serie van gemaakt. Ja, je leest het goed! Dus, als je geen zin hebt om te lezen (ik begrijp het, soms), kun je het verhaal gewoon bekijken. Maar lees eerst het boek!

De kritiek (want geen enkel boek is perfect, toch?)

Oké, laten we eerlijk zijn, sommige mensen vinden het boek een beetje... sentimenteel. Ja, er zitten zeker emotionele momenten in, maar is dat nou echt zo erg? Persoonlijk vind ik dat een beetje sentiment soms best lekker is, zeker in een wereld die al hard genoeg is. (Ik heb wel eens gehuild bij een reclame voor hondenvoer, dus misschien ben ik niet de beste rechter.)

Er zijn ook mensen die vinden dat het verhaal te langzaam op gang komt. Oké, ik geef toe, het duurt even voordat alle puzzelstukjes op hun plek vallen. Maar als je eenmaal in het verhaal zit, wil je er niet meer uit. Het is als een marathon: de eerste kilometers zijn zwaar, maar daarna kom je in een flow. (Ik heb zelf nog nooit een marathon gelopen, maar ik heb het wel eens op tv gezien.)

Conclusie (eindelijk!)

All the Light We Cannot See is een prachtig, meeslepend en ontroerend boek dat je nog lang bij zal blijven. Het is een verhaal over liefde, verlies, hoop en de kracht van menselijkheid in de donkerste tijden. Oké, dat klinkt misschien een beetje cliché, maar het is wel waar! Dus, waar wacht je nog op? Ga dat boek lezen! Je zult er geen spijt van krijgen. (Tenzij je echt een hekel hebt aan mooie verhalen en goed geschreven personages. In dat geval, misschien toch maar die Netflix-serie kijken.)

En onthoud: lezen is cool! (Vooral als het over diamanten, radio's en de Tweede Wereldoorlog gaat.)