Arnon Grunberg Aaf Brandt Corstius

Hé, heb je even? Ik zit hier net lekker met een cappuccino en dacht, weet je wat, ik ga je eens vertellen over drie figuren uit de Nederlandse literatuur. Figuren, in de goede zin van het woord, want ze zijn stuk voor stuk behoorlijk… eigenzinnig. Ik heb het over Arnon Grunberg, Aaf Brandt Corstius en… nou ja, ook Aaf Brandt Corstius. Want ja, ze is de moeite waard om twee keer over na te denken.

Oké, beginnend bij de meest… serieuze, zullen we maar zeggen: Arnon Grunberg. Grunberg, de man die meer pseudoniemen heeft dan een gemiddelde spion in een slechte film. Je kent hem misschien van zijn boeken, die vaak bol staan van de melancholie, de absurditeit en een flinke dosis zelfspot. Of is het zelfhaat? Wie zal het zeggen? Feit is, Grunberg is een productieve schrijver. Alsof hij bang is dat de wereld ophoudt te bestaan als hij een dag niet typt.

Grunberg: De melancholische meester

Stel je voor: je bent Arnon Grunberg. Je staat 's ochtends op, kijkt in de spiegel en denkt: "Vandaag ga ik weer eens een boek schrijven over de zinloosheid van het bestaan, maar dan wel met een knipoog!" En dan gaat hij aan de slag. Serieus, de man is een machine. Hij schrijft romans, essays, columns, theaterstukken… Ik vermoed dat hij 's nachts ook nog stiekem gedichten schrijft op de muren van zijn slaapkamer, met een viltstift. Gewoon, omdat het kan.

Een paar Grunberg-feitjes voor de borrel:

• Hij heeft dus, zoals gezegd, een heleboel pseudoniemen. Onder andere Marek van der Jagt. Waarom? Omdat één Grunberg blijkbaar niet genoeg was voor de Nederlandse literatuur. We moesten er nog een extra Grunberg bij hebben, maar dan onder een andere naam. Snap jij het nog? Ik niet.
• Zijn boeken zijn vaak autobiografisch, maar dan wel zo vervormd dat je je afvraagt wat er nou eigenlijk echt is gebeurd en wat pure fantasie is. Is hij echt in het leger geweest? Is hij echt met een prostituee getrouwd? Waarschijnlijk een beetje van beide, gemixt met een flinke dosis Grunbergse overdrijving.
• Hij woont al jaren in New York. Waarom? Misschien om aan de Nederlandse kritiek te ontsnappen. Misschien omdat hij gewoon gek is op bagels. Wie zal het zeggen?

Kortom, Grunberg is een fascinerende figuur. Hij is intelligent, humoristisch (op een droge, cynische manier) en enorm productief. Maar hij is ook een beetje… vreemd. En dat is precies wat hem zo interessant maakt.

Aaf Brandt Corstius: De koningin van de ironie

Dan hebben we Aaf Brandt Corstius. Aaf, de vrouw die ironie tot een kunstvorm heeft verheven. Ze is columnist, schrijfster, presentatrice… En ze is grappig. Serieus grappig. Zo grappig dat je soms niet weet of ze nou serieus is of niet. En dat is precies de bedoeling.

Aaf schrijft over alles wat haar bezighoudt: haar gezin, haar werk, haar angsten, haar frustraties… En ze doet dat op een manier die zowel herkenbaar als hilarisch is. Ze fileert de moderne maatschappij met een scherp mes, maar altijd met een knipoog. Alsof ze wil zeggen: "Kijk, het leven is soms best stom, maar laten we er vooral om lachen!"

Wat maakt Aaf zo bijzonder?

• Haar eerlijkheid. Aaf is niet bang om zichzelf voor schut te zetten. Ze deelt openhartig haar blunders, haar onzekerheden en haar imperfecties. En dat maakt haar juist zo menselijk.
• Haar zelfspot. Aaf is de koningin van de zelfspot. Ze kan hard lachen om haar eigen fouten en gebreken. En dat is een verademing in een wereld waar iedereen perfect probeert te zijn.
• Haar observatievermogen. Aaf heeft een scherp oog voor de kleine, absurde details van het dagelijks leven. Ze ziet dingen die anderen missen en ze weet ze te verwoorden op een manier die je doet schaterlachen.

Aaf is een verademing in de Nederlandse media. Ze is slim, grappig en authentiek. En ze is niet bang om haar eigen weg te gaan. Ze is een rolmodel voor vrouwen (en mannen!) die zich niet willen conformeren aan de heersende normen.

De botsing van stijlen: Grunberg vs. Aaf

Wat gebeurt er als je Grunberg en Aaf bij elkaar zet? Nou, dat is een interessante vraag. Stel je voor: ze zitten samen aan een tafel, met een kop koffie (of een glas wijn, afhankelijk van het tijdstip). Grunberg begint te praten over de zinloosheid van het bestaan, met een serieuze blik in zijn ogen. Aaf luistert aandachtig, knikt af en toe en zegt dan: "Ja, maar heb je al eens geprobeerd om er een glittersticker op te plakken?"

De botsing van stijlen is evident. Grunberg is de serieuze denker, de melancholische filosoof. Aaf is de ironische observator, de relativerende humorist. Maar juist die tegenstelling maakt het zo interessant. Want misschien hebben we allebei nodig: de serieuze reflectie van Grunberg en de relativerende humor van Aaf. Misschien is het leven wel een mix van zinloosheid en glitterstickers.

Waarom deze twee?

• Omdat ze beide belangrijk zijn voor de Nederlandse literatuur en media. Ze vertegenwoordigen verschillende generaties en verschillende stijlen. Maar ze hebben allebei een belangrijke bijdrage geleverd aan de Nederlandse cultuur.
• Omdat ze beide ons aan het denken zetten. Grunberg dwingt ons om na te denken over de grote vragen van het leven. Aaf laat ons nadenken over de kleine, absurde details van het dagelijks leven.
• Omdat ze beide ons laten lachen. Grunberg, ondanks zijn serieuze toon, heeft een droge, cynische humor. Aaf is gewoonweg hilarisch.

Dus, de volgende keer dat je in de boekhandel staat, overweeg dan eens om een boek van Grunberg en een boek van Aaf te kopen. Lees ze na elkaar en kijk wat er gebeurt. Misschien ontdek je wel dat je zowel de melancholie als de humor nodig hebt om het leven te begrijpen. Of misschien ontdek je dat je gewoon liever naar een leuke serie kijkt. Ook goed.

En wat te onthouden?

Moraal van dit verhaal? Lees Grunberg als je zin hebt om te filosoferen over de diepere betekenis van het leven. Lees Aaf als je gewoon even wilt lachen om de absurditeit van het bestaan. En vergeet niet om af en toe een glittersticker op je problemen te plakken. Want wie weet, misschien helpt het wel.

En nu ga ik mijn cappuccino opdrinken. Tot de volgende keer!