Better Angels Of Our Nature

Oké, luister eens goed, want dit is serieus fascinerend, maar dan op een "oh mijn god, is dat echt waar?" manier. Het gaat over de betere kanten van onze natuur. Ja, ik weet het, klinkt als een zelfhulpboek geschreven door een overenthousiaste egel. Maar blijf even hangen, want het is echt cool.

Het idee komt van Steven Pinker, een soort rockster-filosoof, maar dan eentje die waarschijnlijk liever een goed boek leest dan op een drumstel ramt. Hij schreef een boek met de catchy titel "The Better Angels of Our Nature: Why Violence Has Declined". Indrukwekkend, hè? Alsof iemand een heel encyclopedie-project heeft besloten te vernoemen naar een obscure aflevering van "Sesamstraat".

Waar het op neerkomt, is dit: Pinker zegt dat de mensheid eigenlijk steeds minder gewelddadig wordt. Ik weet het, ik weet het. Je denkt nu waarschijnlijk aan het nieuws van gisteren, eergisteren en de hele week daarvoor. Maar luister goed, want dit is het "plot twist" moment van ons verhaal.

Het Grote Gewelddadigheid-Verrassingsei

Stel je voor: de prehistorie. Geen telefoons, geen Netflix, en je moest je eigen lunch vangen (die lunch was waarschijnlijk ook je buurman). Het was een soort "Mad Max", maar dan met harige mammoeten in plaats van gemotoriseerde tanks. De kans dat je een gewelddadige dood stierf was enorm veel groter dan nu. Ik bedoel, we hebben het over 10 tot 50 keer zo hoog! Dat is als een 10x grotere kans dat je je teens tegen een meubelstuk stoot 's nachts. En dat is al traumatisch genoeg!

Maar...waarom?

Pinker heeft een paar theorieën, en ze zijn eigenlijk best logisch:

• De Leviathan: Nee, niet de reusachtige walvis uit de Bijbel. Het gaat hier om de staat. Hoe gek het ook klinkt, een sterke regering die de wet handhaaft, maakt de wereld veiliger. Denk er maar over na: als er geen politie is, gaan mensen sneller hun eigen recht in handen nemen, en dat eindigt meestal in een bloedbad. Het is een beetje alsof je kinderen een snoepwinkel geeft zonder toezicht. chaos!
• De Handel: Geld maakt niet gelukkig, maar het maakt je wel minder snel geneigd om iemand de hersens in te slaan. Als je kunt ruilen en handelen, hoef je niet te vechten om spullen. Stel je voor, je hebt een fantastische oogst aardbeien. Moet je die dan verdedigen tegen een stel hongerige bandieten? Of kun je ze ruilen voor bijvoorbeeld bescherming of een fantastische nieuwe strik voor je haar? Die handel ziet er ineens een stuk aantrekkelijker uit.
• De Feminisering: Ja, je leest het goed. Vrouwen aan de macht maakt de wereld veiliger. Dit is natuurlijk een controversieel punt, maar Pinker zegt dat meer vrouwelijke invloed in de samenleving leidt tot minder geweld. Vrouwen zijn over het algemeen minder agressief en meer geneigd tot empathie, en dat heeft een positief effect op de samenleving. Alsof mama er is om ons te herinneren dat we lief moeten zijn voor elkaar, en anders... geen toetje!
• De Rede: We zijn slimmer geworden, of in ieder geval hebben we meer toegang tot informatie. Dankzij de Verlichting (en internet, ondanks alle memes) zijn we meer gaan nadenken over de gevolgen van onze daden. We zijn minder snel geneigd om impulsief te handelen en meer geneigd om te redeneren. Dat komt eigenlijk neer op: "Is dit wel een goed idee? Misschien niet als ik dan de rest van mijn leven in de gevangenis zit..."
• De Empathie: We kunnen ons beter inleven in anderen. Dat is grotendeels te danken aan de opkomst van romans en andere vormen van verhalen vertellen. Als je een goed boek leest, kruip je in de huid van de personages en ga je je meer verbonden voelen met andere mensen. Je wordt als het ware gedwongen om je in te leven in hun situatie, ook al zijn ze nog zo anders dan jij. Het is de reden dat je soms zo hard huilt bij een zielige film, terwijl je je eigenlijk realiseert dat het allemaal nep is.

Even serieus (voor 5 seconden)

Oké, even serieus: Pinker zegt niet dat geweld helemaal is verdwenen. Natuurlijk niet! Er zijn nog steeds oorlogen, misdaad en een hoop ellende. Maar hij zegt wel dat de trend positief is. We worden als soort minder gewelddadig. Dat is toch wel iets om over na te denken. Je zou bijna gaan denken dat de mensheid het misschien toch nog gaat redden.

En nu weer lachen

Maar goed, terug naar de grappen. Stel je voor dat de prehistorie een real-life reality show was. "Keeping Up With the Cavemen". De afleveringen zouden vol zitten met gevechten om territorium, stelen van mammoeten en ongemakkelijke dates met mensen van de stam ernaast. De kijkcijfers zouden door het dak gaan, maar na een paar seizoenen zouden alle deelnemers dood zijn. En dan? Een spin-off serie met spoken die commentaar geven op de nieuwe bewoners?

De toekomst is... minder gewelddadig?

Misschien. Pinker is optimistisch, maar hij waarschuwt ook dat er geen garantie is dat de trend zal doorzetten. We moeten blijven werken aan een betere wereld. We moeten de Leviathan in stand houden, de handel bevorderen, de vrouwen steunen, de rede omarmen en de empathie cultiveren. En we moeten vooral blijven lachen, want een goed gevoel is de beste wapen tegen negativiteit. Denk eraan, de volgende keer dat je je boos maakt op iemand in het verkeer, bedenk dan dat je waarschijnlijk veel gewelddadiger zou zijn geweest als je in de prehistorie had geleefd. Wees blij met je airconditioning en je navigatiesysteem, en laat je boosheid los. Adem in, adem uit, en zet je favoriete muziek op. De wereld is al gek genoeg, laten we er niet nog meer chaos aan toevoegen.

Dus, de volgende keer dat iemand zegt dat de wereld naar de knoppen gaat, kun je ze vertellen over de betere kanten van onze natuur. Misschien breng je ze daarmee een klein beetje hoop. En als ze je niet geloven, kun je ze altijd nog een goed boek van Steven Pinker onder hun neus duwen. Succes gegarandeerd... of op z'n minst een goed onderwerp voor een gesprek op een verjaardagsfeestje!

En onthoud: als we allemaal een beetje aardiger zijn, wordt de wereld een betere plek. En als dat niet lukt, kunnen we altijd nog verhuizen naar Mars. Misschien is het daar wel vrediger. Of... gewoon meer alien gerelateerd geweld?