Ishiguro Remains Of The Day

Oké, toegegeven, ik ben laatst flink de mist ingegaan. Ik zat met mijn collega's te praten over boeken, en toen iemand "Remains of the Day" noemde, zei ik doodleuk: "Ah ja, die film! Anthony Hopkins, briljant!" Je had de blikken moeten zien! Compleet ongeloof. Bleek dat bijna iedereen het boek gelezen had. Ik schaamde me kapot. Maar, het zette me wel aan het denken... Wat maakt dat boek, van Kazuo Ishiguro, nou zo'n ding?

Natuurlijk, ik heb de film later wel gekeken. Die is ook goed, maar, zoals dat vaak gaat, mist hij toch een bepaalde nuance. En die nuance, lieve mensen, is cruciaal voor het begrijpen van de essentie van "The Remains of the Day". Benieuwd? Blijf dan vooral lezen!

De Verzwegen Verhalen van Stevens

Centraal in het verhaal staat Stevens, een Britse butler die zijn hele leven in dienst heeft gestaan van Lord Darlington. Hij is de personificatie van de perfecte butler: stoïcijns, efficiënt en onberispelijk. Maar achter die strakke façade schuilt een wereld van onuitgesproken gevoelens en gemiste kansen. En dat is precies wat Ishiguro zo meesterlijk weet te beschrijven. Het is alsof je een ui aan het pellen bent, laagje voor laagje, en bij elke laag kom je dichter bij de kern van Stevens' tragische leven.

Denk even mee: Stel je voor dat je je hele leven opoffert voor een ideaal, voor "waardigheid" en "loyaliteit", maar dat je aan het einde van de rit beseft dat je de verkeerde keuzes hebt gemaakt. Dat je de liefde hebt laten schieten, dat je je eigen mening hebt onderdrukt, en dat je misschien zelfs aan de verkeerde kant van de geschiedenis hebt gestaan. Dat is toch om kippenvel van te krijgen?!

Waardigheid als Gevangenis

Stevens' obsessie met waardigheid is, ironisch genoeg, zijn grootste gevangenis. Hij ziet waardigheid als de ultieme deugd, als de hoeksteen van zijn bestaan. Maar wat betekent waardigheid eigenlijk voor hem? Het betekent het onderdrukken van emoties, het ontkennen van verlangens, en het blindelings gehoorzamen van zijn superieuren. En daar gaat het mis, vind ik. Want is dat nou echt waardigheid, of is het gewoon zelfverloochening?

• Emotionele Onderdrukking: Stevens weigert zijn emoties te uiten, zelfs in de meest intieme momenten. Dit leidt tot een enorme afstand tussen hem en de mensen om hem heen.
• Loyaliteit boven Alles: Zijn loyaliteit aan Lord Darlington is grenzeloos, zelfs wanneer Lord Darlington politieke keuzes maakt die moreel dubieus zijn.
• Verloren Liefde: Stevens' relatie met Miss Kenton, de huishoudster, is een perfect voorbeeld van zijn onvermogen om liefde toe te laten. Hij mist talloze kansen om zijn gevoelens te uiten, wat uiteindelijk leidt tot een pijnlijk afscheid.

Zie je wat er gebeurt? Hij offert alles op voor een abstract concept, en verliest daardoor de concrete dingen die het leven de moeite waard maken: liefde, vriendschap, en een eigen stem. En daar zit de tragedie, nietwaar?

De Politieke Dimensie

"The Remains of the Day" is niet alleen een verhaal over een butler en zijn persoonlijke drama. Het is ook een reflectie op de politieke context van de jaren '30 en '50 in Engeland. Lord Darlington, Stevens' werkgever, is een sympathisant van de Nazi's, en organiseert bijeenkomsten op Darlington Hall waar prominente figuren uit het fascistische gedachtegoed samenkomen. Dit is natuurlijk een zeer gevoelig onderwerp. En Stevens? Hij kiest ervoor om weg te kijken. Hij rationaliseert zijn loyaliteit aan Lord Darlington door te beweren dat zijn taak als butler is om zijn werkgever te dienen, ongeacht zijn politieke overtuigingen. Klinkt bekend, toch?

Door deze keuze te maken, wordt Stevens medeplichtig aan de duistere praktijken van Lord Darlington. Hij sluit zijn ogen voor de realiteit en weigert verantwoordelijkheid te nemen voor de gevolgen van zijn acties. Dit is een belangrijke les voor ons allemaal: niet handelen is ook een keuze. En soms, is het een hele foute keuze.

De Rol van de Elite

Ishiguro laat zien hoe de Britse elite in de jaren '30 geflirt heeft met het fascisme, en hoe deze flirt uiteindelijk heeft bijgedragen aan de opkomst van de Tweede Wereldoorlog. Stevens, als vertegenwoordiger van de dienende klasse, wordt hierin meegesleurd. Hij is een radertje in een groter geheel, een systeem dat gebaseerd is op hiërarchie en ongelijkheid. En hij accepteert die rol zonder vragen te stellen. Dat is ook de kritiek, denk ik, die Ishiguro subtiel maar duidelijk formuleert.

• Het Wegkijken: Stevens' onvermogen om kritisch te reflecteren op de politieke keuzes van Lord Darlington is een vorm van medeplichtigheid.
• De Hiërarchie: De rigide hiërarchie in Darlington Hall maakt het moeilijk voor Stevens om zijn eigen mening te vormen en te uiten.
• Verantwoordelijkheid: Stevens vermijdt het nemen van verantwoordelijkheid voor de gevolgen van zijn acties, wat uiteindelijk leidt tot spijt en teleurstelling.

Een Reis naar Zelfinzicht (of toch niet helemaal?)

Aan het einde van het boek maakt Stevens een reis door Engeland, in de hoop Miss Kenton terug te vinden. Deze reis is niet alleen een fysieke reis, maar ook een innerlijke reis. Hij reflecteert op zijn leven, op zijn keuzes, en op de gemiste kansen. Hij begint te beseffen dat zijn obsessie met waardigheid en loyaliteit hem veel heeft gekost. Maar, en dit is belangrijk, hij komt niet tot een volledige catharsis. Hij blijft vasthouden aan zijn oude overtuigingen, zij het met een ietwat gebroken hart.

Hij erkent de pijn en de spijt, maar hij is niet in staat om zijn leven radicaal om te gooien. Hij blijft een butler, tot het einde. En dat is misschien wel het meest tragische van alles. Hij is een gevangene van zijn eigen verleden, een remains of the day, een overblijfsel van een vervlogen tijdperk.

Het Open Einde

Het einde van het boek is open en ambigu. Stevens vindt Miss Kenton terug, maar ze is al getrouwd en heeft een gezin. Er is geen sprake van een hereniging. Ze wisselen wat beleefdheden uit, en nemen dan afscheid. Stevens keert terug naar Darlington Hall, en besluit om zich nog meer op zijn werk te storten. Hij zal een betere butler proberen te zijn, en zich niet meer laten afleiden door emoties. Dit is een bitterzoet einde, dat de lezer met een gevoel van melancholie achterlaat. Want je hoopt natuurlijk op een happy ending. Maar het leven, en zeker Ishiguro, is niet altijd zo voorspelbaar.

• Geen Catharsis: Stevens bereikt geen volledige bevrijding van zijn verleden.
• Melancholie: Het einde is doordrenkt met een gevoel van spijt en gemiste kansen.
• Realiteit: Ishiguro vermijdt een sentimenteel einde en houdt vast aan de realiteit van Stevens' situatie.

Waarom Lees Je Dit Boek?

Dus, waarom zou je "The Remains of the Day" lezen? Omdat het een prachtig geschreven, diep ontroerend en complex verhaal is over liefde, verlies, waardigheid, en de politieke keuzes die we maken. Het is een boek dat je aan het denken zet over je eigen leven, over je eigen prioriteiten, en over de impact van je acties (of het gebrek daaraan) op de wereld om je heen. En bovendien, het is een perfect excuus om een avondje onder een dekentje te kruipen met een kop thee. Win-win, toch?

Plus, je kunt er later indruk mee maken op je collega's! (Althans, als je het boek gelezen hebt en niet alleen de film gezien... just saying!). 😉

Ik hoop dat je na het lezen van deze analyse zin hebt gekregen om het boek zelf te ontdekken. Laat me in de comments weten wat je ervan vond! En vergeet niet: "The Remains of the Day" is meer dan alleen een verhaal. Het is een spiegel van de menselijke conditie.