Ursula Le Guin Wizard Of Earthsea

Nou, luister eens, ik had het laatst met iemand over boeken (zoals je dat doet in een café, tussen twee happen van je tosti) en het ging over fantasy. En toen kwam Ursula K. Le Guin ter sprake. Ja, ja, die van A Wizard of Earthsea. Je weet wel, dat boek dat stiekem slimmer is dan je neef die filosofie studeert.

De jongen die zijn naam kende… bijna.

Het begint allemaal met een jongen, Ged. Ged, die in zijn jeugd ook wel "Sparrowhawk" werd genoemd. Dat is al verdacht, vind je niet? Een kind dat Sparrowhawk heet? Klinkt als een mislukte superheld of een mascotte voor een ornithologenclub. Maar goed, Sparrowhawk (Ged dus) is een tikkeltje… ongeduldig. Hij wil magie, en wel NU! Wie niet, trouwens? Denk aan alle keren dat je in de rij bij de supermarkt stond en dacht: "Als ik nou eens die kassajuffrouw kon laten verdwijnen..." (Niet doen, hè!)

Dus, Ged gaat leren toveren. Op een toverschool. Klinkt bekend? Ja, er zijn overeenkomsten met bepaalde andere toverscholen die we kennen (knipoog). Maar in Earthsea is magie gevaarlijk, levensgevaarlijk! Het is niet zomaar wat "Wingardium Leviosa" roepen en hopen dat je veren zweven. Hier moet je de ware naam van dingen kennen. En daar gaat het dus mis.

• Ged, die een beetje een opschepper is (zoals de meeste tieners, laten we eerlijk zijn), probeert een dode op te roepen. Oeps.
• In plaats daarvan roept hij een... schaduwding op. Een verschrikkelijk schaduwding.
• En dan begint de ellende pas echt.

De Shadow: Je Persoonlijke Demon.

Dit Schaduwding, of Shadow, jaagt op Ged. De rest van het boek is eigenlijk een gigantisch kat-en-muisspel over de hele archipel van Earthsea. Ged vlucht, Ged verstopt zich, Ged leert. Het is als een spirituele versie van "The Fugitive," maar dan met meer spreuken en minder Tommy Lee Jones.

En wat is die Shadow nou eigenlijk? Nou, dat is het geniale aan Le Guin. Het is niet zomaar een monster. Het is Geds eigen ego. Zijn ongeduld, zijn arrogantie, zijn onvermogen om de consequenties van zijn daden te overzien. Het is de innerlijke criticus die je vertelt dat je niet goed genoeg bent, vermomd als een bovennatuurlijke boeman. Herkenbaar, toch?

Earthsea: Meer dan alleen Draken en Spreuken.

Earthsea zelf is een heel bijzondere wereld. Het is een archipel, een enorme verzameling eilanden. De mensen zijn overwegend bruin van huidskleur. En de magie is gebaseerd op evenwicht. Elke spreuk heeft een prijs. Je kunt geen energie uit het niets creëren. Het is alsof Le Guin al in de jaren '60 begreep wat wij nu allemaal over klimaatverandering leren. Alleen dan met draken. En wie wil er geen draken?

• Geen kwaadaardige draken! De draken in Earthsea zijn wijs, ze spreken de Oude Taal, de taal van de schepping.
• Magie is gebaseerd op namen. De ware naam van een ding kennen, is er macht over hebben. (Denk aan je huisdier. Je roept zijn naam en hij komt. Oké, behalve katten, die negeren je gewoon.)
• Het evenwicht is alles. Een spreuk gebruiken heeft consequenties, net als in het echte leven. Als je een berg verplaatst, ontstaat er ergens anders een gat. Simpel.

Le Guin: De Toekomstvoorspeller van de Fantasy.

Ursula K. Le Guin was een genie. Echt waar. Ze schreef niet zomaar fantasy, ze schreef over menselijkheid. Over verantwoordelijkheid, over identiteit, over de balans tussen licht en duister. Ze was als een wijze oude tovenares die ons door verhalen de waarheid liet zien.

En wat is het grappige? Veel van de ideeën die ze in Earthsea introduceerde, zijn nu standaard in de fantasy. Denk aan: toverscholen, magie met een prijs, het belang van namen, de verantwoordelijkheid van macht. Ze was een trendsetter avant la lettre. Alsof ze al die andere fantasy-auteurs een briefje stuurde: "Hier, gebruik dit! Maar doe er wel iets goeds mee!"

Waarom je Earthsea (nog steeds!) moet lezen.

Oké, oké, je hebt het druk. Je moet nog Netflix kijken, je Insta updaten, en je kat krabben. Maar toch, neem de tijd voor Earthsea. Het is meer dan een kinderboek (hoewel het daar vaak onder wordt geschaard). Het is een diepgaande reflectie op het leven, verpakt in een spannend avontuur.

Hier zijn een paar redenen (alsof je er nog meer nodig hebt):

• De schrijfstijl: Le Guin schreef prachtig, helder en poëtisch. Het is alsof je honing leest. Of misschien is dat een rare vergelijking.
• De thema's: Identiteit, verantwoordelijkheid, evenwicht, dood, verlies. Serieuze shit, maar dan op een toegankelijke manier.
• De personages: Ze zijn complex, feilbaar en menselijk. Zelfs de draken!
• Het is gewoon een goed verhaal! Spannend, avontuurlijk en verrassend. Wat wil je nog meer?

Het Einde? Of het Begin?

Dus, wat gebeurt er met Ged? Verslaat hij die Shadow? Nou, dat ga ik je niet vertellen. Je moet het zelf lezen! Maar ik kan je wel zeggen dat het einde niet is wat je verwacht. Het is niet een simpel "goede wint van kwaad" verhaal. Het is veel complexer en veel bevredigender. Het is een verhaal over acceptatie en zelfkennis. Ged moet accepteren dat de Shadow deel van hem is. Hij moet leren omarmen wat hij in zichzelf probeert te ontkennen.

En dat is misschien wel de belangrijkste les van Earthsea: dat we allemaal onze eigen Schaduwen hebben. En dat we ze niet kunnen verslaan, maar alleen kunnen leren om ze te kennen en ermee samen te leven.

Dus ga die boekenwinkel (of de online winkel, ik oordeel niet) binnen, haal A Wizard of Earthsea en laat je meevoeren. En als je het uit hebt, kom dan terug en vertel me wat je ervan vond. Dan drinken we er eentje op Ursula K. Le Guin. Proost!

Oh, en nog een leuk feitje: wist je dat Le Guin ook een beroemde sciencefiction schrijfster was? Ze schreef onder andere The Left Hand of Darkness, een baanbrekende roman over gender. Dus, als je klaar bent met Earthsea, heb je nog genoeg te lezen!

En nu ga ik, mijn tosti is op. Tot de volgende boekenbespreking!